مجلۀ سوره
فروپاشی کسبوکار من است
تقی آزاد ارمکی مدیر جدید گروه جامعهشناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران کیست و انتصاب او به این سِمت چه معنایی دارد؟ دکتر تقی آزاد ارمکی همواره چهرۀ پُر سر و صدایی در دانشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه تهران بوده است. جای پرداختن به آن سابقۀ جنجالی که باعث کنار گذاشتنش از ریاست دانشکدۀ علوم اجتماعی تهران شد، در این مجال نیست. طنین اسم آزاد ارمکی اینروزها متفاوت از اوایل دهۀ هشتاد شمسی و دولت اصلاحات است. او مدیر تازۀ گروه جامعهشناسی دانشکدۀ علوم اجتماعی تهران است و در جلسهای برنامۀ خود برای این جایگاه را اینچنین معرفی کرده است: «همانطور که دانشکدۀ فنی تهران در بهمن ۵۷ توانست انقلاب را تأسیس کند، برنامۀ من تأسیس جمهوری سوم از دانشکدۀ علوم اجتماعی در این یک سال است»...
متن کامل این یادداشت را اینجا بخوانید.
Sourehmag.ir
@Sourehmagazine
(بخش اول)
دکتر تقی آزاد ارمکی همواره چهرۀ پُر سر و صدایی در دانشکدۀ علوم اجتماعی دانشگاه تهران بوده است. جای پرداختن به آن سابقۀ جنجالی که باعث کنار گذاشتنش از ریاست دانشکدۀ علوم اجتماعی تهران شد، در این مجال نیست. طنین اسم آزاد ارمکی اینروزها متفاوت از اوایل دهۀ هشتاد شمسی و دولت اصلاحات است. او مدیر تازۀ گروه جامعهشناسی دانشکدۀ علوم اجتماعی تهران است و در جلسهای برنامۀ خود برای این جایگاه را اینچنین معرفی کرده است: «همانطور که دانشکدۀ فنی تهران در بهمن ۵۷ توانست انقلاب را تأسیس کند، برنامۀ من تأسیس جمهوری سوم از دانشکدۀ علوم اجتماعی در این یک سال است».
این جمله نشان میدهد که در نزد آزاد ارمکی دانشگاه و سیاست از هم جدا نیست. البته جریان سکولار همواره پرچم جدایی دین و هنر و علم و... از سیاست را برافراشته است اما در این مورد انگار باید این اصل را کنار گذاشت. او برای دانشگاه یک «برنامۀ سیاسی» دارد. برای اینکه بفهمیم او برای گروه علوم اجتماعی مهمترین دانشگاه ایران چه برنامهای دارد، کافی است کنشها و گفتارهای سیاسی او در یک سال اخیر را مرور کنیم. این یادداشت به سه مورد از این فعالیتها بعد از جنگ دوازدهروزه میپردازد تا کمی معنای اصطلاح «جمهوری سوم» و برنامۀ سیاسی آزاد ارمکی روشن شود.
کنش اول: دستور «اصلاحات بنیادین» بعد از جنگ دوازدهروزهبیانیۀ «تغییر پارادایم» که با امضای ۱۸۰ نفر از اقتصاددانان، استادان دانشگاه و مقامات سیاسی سابق، بعد از جنگ دوازدهروزه منتشر شد، اولین کنش سیاسی مهم آزاد ارمکی در یک سال اخیر است. او در مناظرهها و برنامههای گفتوگو محور زیادی شرکت کرده است اما این حرفهای سیاسی لزوماً کنش سیاسی نیستند؛ اما امضای بیانیهای با حضور اقتصاددانهای لیبرال مثل موسی غنینژاد و مسعود نیلی، وزیر راه سابق، عباس آخوندی، و رئیس بانک مرکزی دولت اعتدال، ولیالله سیف، از فعالیتهای سیاسی مهم است.
میدانیم که پیش از آغاز جنگ دوازدهروزه، ایران در حال مذاکره با آمریکا بود. با وجود این که بر سر میز مذاکره با آمریکا، به ایران حمله شد اما در متن بیانیۀ «تغییر پارادایم» نوع سیاست خارجه ایران را «منجمد» توصیف کردند و نوشتند: «سالهاست کارشناسان بسیاری خطر افزایش تنش در روابط بینالملل و... را گوشزد کردند ولی صداوسیما، تلاش کرده همواره، تصویری صُلب و یکدست از اجماع نظر درمورد سیاستهای رسمی جمهوری اسلامی ایران ترسیم کند».
این جمع، توصیۀ مؤکد کردند که برای خروج از شرایط موجود باید مسیر دیپلماسی و مذاکرۀ سازنده با آمریکا و اروپا فعال شود و از بروز مجدد جنگ و تداوم اعمال فشارهای اقتصادی جلوگیری شود. سپس «اصلاحات بنیادین» در رویکرد نظام حکمرانی را لازم دانستند و چند نمونه از این اصلاحات را مثال زدند: «پایاندادن به انحصار رسانهای»، «تقویت شایستهسالاری»، «آزادی زندانیان سیاسی» و «تنظیم سیاستهای پولی، ارزی، تجاری و مالی». این توصیهها نه به معنای «اصلاحات بنیادین» است و نه «تغییر پارادایم» را نشان میدهد.
جدای از اینکه درخواست «تقویت شایستهسالاری» از جانب مدیران و مسئولان سابق، متناقضنماست؛ اگر نخواهیم خیلی کینتوزانه به رفتار جمهوری اسلامی ایران در یک سال گذشته نگاه کنیم، میبینیم که چندتایی از این پیشنهادها را انجام داد. اولاً ایران تمام تلاشش را از راه «دیپلماسی» انجام داد تا دوباره جنگ نشود اما باز هم بر سر میز مذاکره به ایران حمله شد و جنگ رمضان، تحمیل شد. ثانیاً دولت جمهوری اسلامی ایران در دیماه سعی کرد تا سیاستهای پولی و ارزی را تنظیم کند که شبهکودتا اتفاق افتاد. اینها اما شاید به معنای تغییر پارادایم نباشد. تغییر پارادایم معنایی دارد که اتفاقاً خیلی متناسب با اصلاحات بنیادین است. حتی اگر اقتصاددانها و مسئولان سابق معنایش را ندانند، حتماً تقی آزاد ارمکی، استاد جامعهشناسی دانشگاه تهران میداند یعنی چه. پس برای یافتن منظور ایشان از تغییر پارادایم و اصلاحات بنیادین باید کنشهای سیاسیفکری دیگر او را دنبال کنیم.
۴۷۸
۱۴:۲۲