بسم الله الرحمن الرحیم
قسمت اول
سوال اصلی اینه که چطور آثار رسانهای میتونن با تاثیرگذار روی حافظهی تاریخی مردم، کم کم تاریخ رو وارونه جلوه بدن و کاری کنن که نسلها رفته رفته از گذشتهی خودشون تصویر حقیقی نداشته باشن؟
با تحریف تاریخ؟ با دروغ؟ با غلو و روایتگری متفاوت؟
هر چند همهی اینها میتونن تأثیرگذار باشن، اما امروز میخوام از یه مدل جدی براتون بگم که در دههی اخیر در سینما و آثار رسانهای ایران خیلی نقش پررنگی داشته؛ بیایید با یه مثال ساده براتون توضیح بدم
فرض کنید به یک مهمانی بسیار مجلل و مفصل دعوت شدید که شما از صاحب خانه دل خوشی ندارید و وقتی وارد مهمانی میشید، برخلاف میلتون میبینید که همهچیز مرتبه و یک مهمانی تمام عیار تدارک دیده شده؛ به شما خیلی هم خوش میگذره و وقتی قراره چند روز بعد با خواهرتون درمورد این مهمونی صحبت کنید، چون دوست ندارید آبرویی برای صاحب خانه بخرید، تمرکز رو از روی میوههای رنگارنگ، شیرینیهای خوشمزه، شام به قاعده و احترامی که بهتون گذاشتن، برمیدارید؛ غذاها، شیرینی و... رو ایگنور میکنید و در انتها بیشترین روایت رو از ترافیک اعصاب خرد کن منتهی به مهمونی به خواهرتون ارائه میدید و در انتها مخاطبتون حس میکنه «ای بابا بیچاره چقدر اذیت شده، اصلا اگر نمیرفت بیشتر بهش خوش میگذشت!»اینجا شما شاید چیز دروغی نگفته باشید اما با مدیریت تمرکز مخاطبتون روی موضوع ترافیک، خیلی حساب شده، اونو از تصویر حقیقی محروم کردید و احساس و برداشت مخاطب رو مهندسی کردید. (برعکسش هم هست و نزدیک به مفهوم «اثر قاببندی» در ارتباطاته)این مدل که شاید یکی از ارکان و ابعاد «جنگ روایتها» باشه، در سینمای ایران بخصوص برای نشون دادن تاریخ انقلاب زیاد استفاده میشه؛ مثلا اینکه یه فیلم در حوالی تاریخی سالهای ۵۷ روایت میشه و هر چند روایتگر اوضاع سیاسی و اتمسفر ایدئولوژیک هست، اما بیشترین تمرکزش روی گروههای چپ (کمونیستها و...) و تقابلشون با نظام شاهنشاهیه و کسی که فیلم رو میبینه احساس میکنه که «ای بابا! چپگراها، کمونیستها و... که با قدرت بیشتری وارد شدن، پس چرا جمهوری اسلامی تشکیل شد؛ حرف انقلابیون چی بود؟ چرا انقلاب کردن اصلا؟
»مثلا همین چند وقت پیش که داشتم سریال «تاسیان» رو میدیدم، دقیقا سوالی که برام مطرح شد این بود که «پس امام خمینیاش کو؟!!» مگه اصل تقابل مربوط به انقلابیون با محوریت شخص امام با نظام شاهنشاهی نبوده؟ پس چرا در کل سریال بجز دو بار اسم امام و یه تظاهرات مبهم با عکس امام چیز دیگهای دیده نمیشه؟انقلابیون حقیقی کجان؟ چرا نماد خانوادهی انقلابی، زن و شوهری بیروح و خرفتی هستند که ضمن شکست در فرزندپروری، پسرشون رو که عرقخوره، از خونه بیرون کردن و اصلا بلد نیستن حتی با هم درست صحبت کنن؟ [حالا خوبه بازیگر مادر این خانواده همهجا با میکاپ حاضر میشه اما توی این نقش انگار برای القای فلاکت و بدبختی و بیچارگی کمی هم خاکستر به لبش کشیدند که همون یکم روح رو از صورتش بگیره
] هر چند این خانوادهی مذهبی انقلابی عموما فاقد شعور نشون داده شدند، پسر عرقخور و بیشرفشون تطهیر شده و هر جا خانواده گیر میکنه، میاد با فداکاری اونا رو نجات میده (بتمن کی بودی تو؟)🥸از اون طرف، خانوادهی آقای نجات که بسیار میهنپرست و باشعور هستند و غرق در سیستم پهلوی، دارن چرخ اقتصاد مملکت رو طوری میچرخونن که مورد عنایت و لطف حکومتیها هستن. رفتارهای درون خانوادگی عموما بسیار محترمانه، مهربانانه و مودبانه است و هر چند سریال سعی میکنه بگه این متمولین خیرخواه خیلی سیاسی نیستن، اما التهابات سیاسی زندگی کارت پستالی اونها رو که خیلی ناز و بیآزار هم بودند به هم میزنه و اونا درصدد فرار به خارج میندازه
حسی که گرفتم این بود که «ای بابا! نونتون نبود؟ دونتون نبود؟ انقلاب کردنتون چی بود؟! خانواده به این محترمی و کار راه اندازی، فضای آزاد قبل انقلاب، روابط آزاد، حجاب و پوشش آزاد، جشن و رقص و پایکوبی، عرقخوری و عیش و نوش؛... همه و همه خوشگذرانیتون کم بود؟ بد بود؟ چرا خرابش کردید آخه؟»
اینقدر فضای قبل انقلاب رنگی و شاد تنظیم شده که انگار به جوانها میخواد بگه آه و فغان! تاریخ این شکلی بوده و حیف نیست انقلابی دوباره نکنیم و وضعیت پوشش و حجاب رو به همون زمان برنگردونیم؟
ادامه در پست بعد
مریم خانمحمد نیماوری
کانال تفکر تفریحی در شبکههای اجتماعی:https://zil.ink/tafakortafrihi
با تحریف تاریخ؟ با دروغ؟ با غلو و روایتگری متفاوت؟
هر چند همهی اینها میتونن تأثیرگذار باشن، اما امروز میخوام از یه مدل جدی براتون بگم که در دههی اخیر در سینما و آثار رسانهای ایران خیلی نقش پررنگی داشته؛ بیایید با یه مثال ساده براتون توضیح بدم
۲۱۹
۸:۲۴