تحلیل و تبیین | KHAMENEI.IR
بیعتی که با دست خدا بود بخش «درس و عبرت تاریخ» رسانۀ KHAMENEI.IR به بهانهی تلاقی عید سعید غدیرخم با نخستین بیعت امت با امام شهید در چهاردهم خرداد ۱۳۶۸، به بازخوانی جایگاه تاریخی بیعت در نگاه ایشان پرداخته است. «إِنَّ الَّذِینَ یُبَایِعُونَکَ إِنَّمَا یُبَایِعُونَ اللَّهَ یَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَیْدِیهِمْ، امروز ملت مسلمان یک بار دیگر با امام خود بیعت کرد. همچنانکه در این آیه خطاب به پیامبر بزرگ اسلام آمده است، ما به امام امت خطاب میکنیم ای امام بزرگوار، این مردمی که با شما بار دیگر بیعت کردند با خدای خود بیعت کردند. آن دستی که با پیامبر و با امام بیعت میکند، در حقیقت به خدا دست بیعت میدهد.» ️ این آغاز خطبۀ دوم امام جمعهی شهید تهران در جمعه ۱۳ تیرماه ۱۳۵۹ بود، دقیقاً یک سال و نیم پس از پیروزی انقلاب اسلامی! آیتالله سیدعلی خامنهای، به عنوان یکی از اعضای شورای انقلاب، به خوبی ارزش بیعت گستردۀ مردم را میدانست. در این یک سال و نیم، نهادها و دستگاهها یکی پس از دیگری سامان گرفته بود. مجلس شورا تشکیل شده بود، رئیسجمهور منتخب بر مسند قدرت نشسته بود و به مرور همه چیز رنگ ثبات میگرفت، اما فرهنگی که انقلاب اسلامی را پشتیبانی کرده بود، هنوز بر ادارات مسلط نشده بود. ️ در روزهای قبل، امام خمینی در چند مورد لب به اعتراض گشوده بود و انقلابیون خواهان تحقق این مطالبات بودند. مثلاً چهارشنبه ۱۰ تیر ۱۳۵۹، شهید سید حسن شاهچراغی، نمایندۀ دامغان پیرامون سخنان امام اظهار کرده بود: «در چند روز گذشته شاهد دو پیام حیاتبخش از امام: یکی در مورد افشای منافقان و یکی درباره تصفیه و پاکسازی ادارات از توطئهگران بودیم. متأسفانه تاکنون بعضی از مسئولان هیچ عکسالعمل صریحی نسبت به این دو جریان نداشته و بعضی سعی میکنند که بخصوص جریان تصفیه ادارات را ملوث کنند.» سپس متن بیانیهای را خواند که اکثریت قاطع نمایندگان آن را تأیید کردند و به مسئولین اجرایی هشدار میداد تا از هر نوع تسامح، کارشکنی و تحریف پیامهای امام خودداری کرده و موضع صریح و قاطع خود را در قبال دو جریان انحرافی جامعه یعنی ضد انقلاب منافق و محافظهکاران وفادار به گذشته روشن کنند. نمایندگان تنها به بیانیه اکتفا نکرده بودند و در همین روز، اعتبارنامۀ نمایندۀ منتخب کاشمر که مشخص شده بود عضو حزب رستاخیز بوده است، رد شد. ️ همان روز جمعی از رؤسای آموزش و پرورش و اعضای انجمن اسلامی وزارت کشور به دیدار امام رفتند و مطالبات امام بار دیگر مطرح شد. موضوعی که از آن به «فرمان امام درباره تزکیه در کلیه سطوح وزارتخانهها و ادارات» یاد شد: «اگر آموزش و پرورش به نفع کشور و به نفع اسلام باشد، و انجمنهای اسلامی که در همه ادارات الآن هست و صحبتش هست، به نفع کشور و به نفع اسلام باشد، آثارش بعد از چند سال بر همه معلوم میشود.» بعد امام خطاب به مسئولین گفته بود: «من با هیچ کدامتان عقد اخوت نبستم. و اگر عقد اخوت هم بسته بودم، خلاف میکردید، میگفتم. اصلاح بکنید خودتان را. هر یک از وزرا که در یک وزارتخانهای هستند آنجا را تصفیه کنند، هم از اشخاصی که منحرف هستند به حَسَب عقاید، و هم از اشخاصی که منحرف هستند به حَسَب عمل، و هم از اشخاصی که به انحراف میکشند جوانهای ما را در عمل و در عقاید.» ️ همزمان با نمایندگان مجلس، علما نیز با اشاره به اینکه امام خمینی «آغازگر حرکتی نوین و به اصطلاح انقلاب در انقلاب گردید»، از مردم خواستند «تا با راهپیمایی روز جمعه بار دیگر بیعت شکستناپذیر خود را با رهبر کبیر انقلاب تجدید نمایند.» تا با انقلاب اداری در برابر مواردی اقدام شود که «مهرههای سیا و ساواک و وابستههای بیگانگان شرقی و غربی همچنان در پستهای خود به توطئه و تحریک علیه ملت مسلمان و مظلوم ایران مشغولند. گروهها با اسمها و شعارهای گوناگون و حتی زیر پوشش اسلام و خلق رویاروی امام و امت ایستاده و به کارشکنی و سنگاندازی در راه استقرار نظام جمهوری اسلامی ایران اصرار دارند.» این فراخوان منجر به حضور میلیونی امت در نماز جمعه شد تا بیعتی دیگر با امام امت باشد و همین امر موجب اختصاص یک خطبۀ نماز، به موضوع آن از سوی آیتالله خامنهای شد. جملۀ پایانی خطبه چنین بود: «در پاسخ به پیام امام، این بیعت عظیمی که شما امروز با امام مجدداً انجام دادید، این بیعت باید هم دستگاههای اجرایی و هم همۀ ملت را متعهد و مسئول بدارد که در خط انقلاب و در خط حفظ روشهای انقلابی در جامعه هر چه بیشتر و بیشتر مقیّد شویم.» بخش ۱ از ۴ | ادامه را از اینجا بخوانید. @khameneiothers
بیعتی که با دست خدا بود بخش «درس و عبرت تاریخ» رسانۀ KHAMENEI.IR به بهانهی تلاقی عید سعید غدیرخم با نخستین بیعت امت با امام شهید در چهاردهم خرداد ۱۳۶۸، به بازخوانی جایگاه تاریخی بیعت در نگاه ایشان پرداخته است. «إِنَّ الَّذِینَ یُبَایِعُونَکَ إِنَّمَا یُبَایِعُونَ اللَّهَ یَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَیْدِیهِمْ، امروز ملت مسلمان یک بار دیگر با امام خود بیعت کرد. همچنانکه در این آیه خطاب به پیامبر بزرگ اسلام آمده است، ما به امام امت خطاب میکنیم ای امام بزرگوار، این مردمی که با شما بار دیگر بیعت کردند با خدای خود بیعت کردند. آن دستی که با پیامبر و با امام بیعت میکند، در حقیقت به خدا دست بیعت میدهد.» ️ این آغاز خطبۀ دوم امام جمعهی شهید تهران در جمعه ۱۳ تیرماه ۱۳۵۹ بود، دقیقاً یک سال و نیم پس از پیروزی انقلاب اسلامی! آیتالله سیدعلی خامنهای، به عنوان یکی از اعضای شورای انقلاب، به خوبی ارزش بیعت گستردۀ مردم را میدانست. در این یک سال و نیم، نهادها و دستگاهها یکی پس از دیگری سامان گرفته بود. مجلس شورا تشکیل شده بود، رئیسجمهور منتخب بر مسند قدرت نشسته بود و به مرور همه چیز رنگ ثبات میگرفت، اما فرهنگی که انقلاب اسلامی را پشتیبانی کرده بود، هنوز بر ادارات مسلط نشده بود. ️ در روزهای قبل، امام خمینی در چند مورد لب به اعتراض گشوده بود و انقلابیون خواهان تحقق این مطالبات بودند. مثلاً چهارشنبه ۱۰ تیر ۱۳۵۹، شهید سید حسن شاهچراغی، نمایندۀ دامغان پیرامون سخنان امام اظهار کرده بود: «در چند روز گذشته شاهد دو پیام حیاتبخش از امام: یکی در مورد افشای منافقان و یکی درباره تصفیه و پاکسازی ادارات از توطئهگران بودیم. متأسفانه تاکنون بعضی از مسئولان هیچ عکسالعمل صریحی نسبت به این دو جریان نداشته و بعضی سعی میکنند که بخصوص جریان تصفیه ادارات را ملوث کنند.» سپس متن بیانیهای را خواند که اکثریت قاطع نمایندگان آن را تأیید کردند و به مسئولین اجرایی هشدار میداد تا از هر نوع تسامح، کارشکنی و تحریف پیامهای امام خودداری کرده و موضع صریح و قاطع خود را در قبال دو جریان انحرافی جامعه یعنی ضد انقلاب منافق و محافظهکاران وفادار به گذشته روشن کنند. نمایندگان تنها به بیانیه اکتفا نکرده بودند و در همین روز، اعتبارنامۀ نمایندۀ منتخب کاشمر که مشخص شده بود عضو حزب رستاخیز بوده است، رد شد. ️ همان روز جمعی از رؤسای آموزش و پرورش و اعضای انجمن اسلامی وزارت کشور به دیدار امام رفتند و مطالبات امام بار دیگر مطرح شد. موضوعی که از آن به «فرمان امام درباره تزکیه در کلیه سطوح وزارتخانهها و ادارات» یاد شد: «اگر آموزش و پرورش به نفع کشور و به نفع اسلام باشد، و انجمنهای اسلامی که در همه ادارات الآن هست و صحبتش هست، به نفع کشور و به نفع اسلام باشد، آثارش بعد از چند سال بر همه معلوم میشود.» بعد امام خطاب به مسئولین گفته بود: «من با هیچ کدامتان عقد اخوت نبستم. و اگر عقد اخوت هم بسته بودم، خلاف میکردید، میگفتم. اصلاح بکنید خودتان را. هر یک از وزرا که در یک وزارتخانهای هستند آنجا را تصفیه کنند، هم از اشخاصی که منحرف هستند به حَسَب عقاید، و هم از اشخاصی که منحرف هستند به حَسَب عمل، و هم از اشخاصی که به انحراف میکشند جوانهای ما را در عمل و در عقاید.» ️ همزمان با نمایندگان مجلس، علما نیز با اشاره به اینکه امام خمینی «آغازگر حرکتی نوین و به اصطلاح انقلاب در انقلاب گردید»، از مردم خواستند «تا با راهپیمایی روز جمعه بار دیگر بیعت شکستناپذیر خود را با رهبر کبیر انقلاب تجدید نمایند.» تا با انقلاب اداری در برابر مواردی اقدام شود که «مهرههای سیا و ساواک و وابستههای بیگانگان شرقی و غربی همچنان در پستهای خود به توطئه و تحریک علیه ملت مسلمان و مظلوم ایران مشغولند. گروهها با اسمها و شعارهای گوناگون و حتی زیر پوشش اسلام و خلق رویاروی امام و امت ایستاده و به کارشکنی و سنگاندازی در راه استقرار نظام جمهوری اسلامی ایران اصرار دارند.» این فراخوان منجر به حضور میلیونی امت در نماز جمعه شد تا بیعتی دیگر با امام امت باشد و همین امر موجب اختصاص یک خطبۀ نماز، به موضوع آن از سوی آیتالله خامنهای شد. جملۀ پایانی خطبه چنین بود: «در پاسخ به پیام امام، این بیعت عظیمی که شما امروز با امام مجدداً انجام دادید، این بیعت باید هم دستگاههای اجرایی و هم همۀ ملت را متعهد و مسئول بدارد که در خط انقلاب و در خط حفظ روشهای انقلابی در جامعه هر چه بیشتر و بیشتر مقیّد شویم.» بخش ۱ از ۴ | ادامه را از اینجا بخوانید. @khameneiothers بخش دوم گزارش «بیعتی که با دست خدا بود»️ در راهپیمایی، شعارهای مردم در سراسر کشور، پیرامون انقلاب اداری، انحلال گروههای توطئهگر و حفظ شخصیت انسانی زنان متمرکز بود.️ برخی این راهپیمایی را در قالب معادلات حزبی تحلیل کردند. مثلاً پنجشنبه و جمعه، همزمان با اعتراضات مردمی و راهپیمایی گسترده که در میان آن، علیه گروههای توطئهگر شعار داده شده بود؛ رادیو آمریکا در تحلیلهای خود از چریکهای فدائی خلق و مجاهدین خلق حمایت کرده و خواستار آزادی سیاسی برای حضور آنان در مصادر قدرت بود. اما ارزش این راهپیمایی، در بعد دیگری بود که در مبانی اسلامی ریشه داشت. موضوع «بیعت» که مقبولیت حاکم را در کنار بعد مشروعیت الهی او تکمیل میکرد.️ این امر در نگاه امام شهید بسیار برجسته بود. به عنوان نمونه قریب یک سال پس از آن، در روزگاری که هنوز جنگ خیابانی منافقین آغاز نشده و ایشان نیز تنها مسند امامت جمعهی تهران و نمایندگی مجلس را بر عهده داشت، در سخنرانی کنگرۀ هزارۀ نهجالبلاغه درباره بیعت چنین تبیین کرده بود: «نامههای فراوان علی علیهالسّلام [...] حکومت را و ولایت امر مردم را ناشی از یک ارزش معنوی میداند، اما فقط این ارزش معنوی هم کافی نیست برای اینکه انسان فعلاً و عملاً حاکم و والی باشد، بلکه مردم هم در اینجا سهمی دارند و آن بیعت است. [...] آن ارزشها آن وقتی میتواند فعلاً و عملاً کسی را به مقام ولایت امر برساند که مردم هم او را بپذیرند و قبول کنند، که این مسئله در باب نقش مردم در حکومت باز مورد توجه قرار میگیرد.» ️ شهید حضرت آیتالله العظمی خامنهای اصالت انتخابات را بر همین اصل بنیان نهاده بود. در دورۀ ریاستجمهوری نیز مطالبات مردم و نظرات آنها در انتخابات را در چینش مدیران و اولویتدهی به امور لحاظ میکرد. چنانچه در ششمین سال ریاستجمهوری چنین گفته بود: «در اسلام به نظر مردم اعتبار داده شده، رأی مردم در انتخاب حاکم و در کاری که حاکم انجام میدهد مورد قبول و پذیرش قرار گرفته. لذا شما میبینید که امیرالمؤمنین علیهالصّلاةوالسّلام با اینکه خود را از لحاظ واقع منسوب پیغمبر و صاحب حق واقعی برای زمامداری میداند، آن وقتی که کار به رأی مردم و انتخاب مردم میکشد، روی نظر مردم و رأی مردم تکیه میکند.» محصول این نظر آن است که «اگر یک زمامداری بود مردم با او بیعت نکردند، یعنی آن را قبول نکردند، آن زمامدار خانهنشین خواهد شد [...] فعلیت زمامداری و حکومت به بیعت مردم وابسته است.» بجز نمونههای مذکور، موارد بسیار دیگری نیز وجود دارد که نشان میدهد امام سیدعلی خامنهای، در دورۀ زعامت امام خمینی یکی از پیشگامان سازماندهی و اخذ بیعت امت با امام و ایجاد بسط ید برای اندیشۀ الهی او بود. اما دیری نپایید که امت، با خود او بیعت کردند.️ نخستین بیعتها از همان مراسم وداع با امام خمینی در ۱۴ خردادماه آغاز شد. از شعارهای مردم در مصلی تا پیامهای گروهی و جمعی که با آگهی در روزنامه و نصب پارچه به بیعت با دومین امام انقلاب اسلامی تأکید داشت.️ بجز این بیعتهای عمومی، در روزهای پس از ارتحال امام خمینی تا مدتها گروههایی برای بیعت به دیدار ایشان میرفتند. تا چهلم امام خمینی، بیش از پنجاه گروه به صورت حضوری با دومین رهبر انقلاب اسلامی اعلام میثاق کردند. ۱۶ خرداد نخستین بیعت در دیدار با هیئت وزیران بود. فردای آن روز گروه کثیری از فرماندهان و اعضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ارتش و کمیتههای انقلاب اسلامی برای بیعت آمدند. در روزهای بعد شرایط برای دیدار و بیعت گروههای مردمی فراهم شد که از شهرهای مختلف به صورت جمعی به دیدار میآمدند. بخش عمده اخبار آن روزها درباره رهبری، به اخبار بیعت اقشار و گروههای مختلف مربوط بود، اما در این میان، یک خبر متفاوت بود.️ ایشان دهم تیرماه، در نامهای به آیتالله مشکینی خواستار حذف طرح «حق انحلال مجلس برای مقام رهبری» از دستور کار شورای بازنگری قانون اساسی شدند. اگرچه در بسیاری از نظامهای مردمسالار دنیا، وجود ساز و کاری برای انحلال مجلس و اعادۀ انتخابات متداول است؛ اما این دستور نشانگر اهتمام ایشان به امر نظر و رأی مردم داشت.️ اوج این بیعتها، همزمان با مراسم چهلمین روز ارتحال رهبر کبیر انقلاب اسلامی بود. ۲۲ تیرماه اقشار مختلف مردم در حرم امام خمینی و فردای آن روز، در نماز جمعهی تهران با دومین رهبر انقلاب اسلامی بیعت کردند. در این ایام گروههای مختلف خارجی نیز با ایشان بیعت کردند. از افغانستان و پاکستان که دارای فرهنگ مشترک با ایران هستند، تا گروههای جهادی و حتی مسلمانان مقیم انگلستان. این بیعتها، با امام شهید ادامه داشت.بخش ۲ از ۴ | ادامه را از اینجا بخوانید.
@khameneiothers