#مثنوی_دفتر دومبیتهای_۱۲۷۲_تا_۱۲۷۳
ترکِ شهوتها و لذّتها، سَخاست هر که در شهوت فرو شد، بر نخاست
شهوت: مفهوم کلی شهوت اشتها، خواهش، میل و رغبت و اشتیاق شدید نفس است. متاسفانه در گفتار و زبان، کلمه شهوت فقط اطلاق به غریزه جنسی دارد. در واقع شهوت میل و اشتیاق شدید انسان است نسبت به هر چیزی که نفس به آن تمایل دارد. مثلاً میل بیش از حد به خوردن، شهوت خوردن است یا میل بیش از حد به کسب ثروت و شهرت ، شهوت ثروت و شهرت است و بقیه موارد به همین ترتیب.
سَخا: جوانمردی، بخشندگیمولانا معتقد است ترک شهوتها ، سخا و جوانمردی است (یعنی اشتیاق شدید به چیزی نداشتن و در تعادل بودن سخا و جوانمردی است) هر کسی که گرفتار زیاده خواهی و تمایلات شدید شود؛ (در چاه نفس خود فرو افتاده و) نمیتواند بلند شود.
این سَخا شاخی است از سرو بهشت وایِ او کز کف چنین شاخی بهشت
سرو: درخت نمادین ایران، سرو معروف به راست قامتی و اعتدال است و در بیت قبل هم که مولانا از ترک شهوتها سخن فرمود، اشاره به حفظ تعادل در زندگی دارد و درخت سرو هم در ادبیات فارسی نماد اعتدال و آزادگی است. تشبیه سخا (ترک شهوتها) به شاخه سروی بهشتی بهشت در مصراع اول بهشت و رضوان الهی است.بهشت در مصراع دوم فعل از مصدر هِشتن یعنی رها کردن است. بهشت یعنی رها کرد.
این جوانمردی و سخا و حفظ اعتدال و میانهروی شاخهای از درخت سرو بهشتی است و وای بر حال کسی که این شاخه را رها کرد.
شرح بیتهای پیش اینجا
#شرح_مثنوی_جان
@masnaviijan
ترکِ شهوتها و لذّتها، سَخاست هر که در شهوت فرو شد، بر نخاست
شهوت: مفهوم کلی شهوت اشتها، خواهش، میل و رغبت و اشتیاق شدید نفس است. متاسفانه در گفتار و زبان، کلمه شهوت فقط اطلاق به غریزه جنسی دارد. در واقع شهوت میل و اشتیاق شدید انسان است نسبت به هر چیزی که نفس به آن تمایل دارد. مثلاً میل بیش از حد به خوردن، شهوت خوردن است یا میل بیش از حد به کسب ثروت و شهرت ، شهوت ثروت و شهرت است و بقیه موارد به همین ترتیب.
سَخا: جوانمردی، بخشندگیمولانا معتقد است ترک شهوتها ، سخا و جوانمردی است (یعنی اشتیاق شدید به چیزی نداشتن و در تعادل بودن سخا و جوانمردی است) هر کسی که گرفتار زیاده خواهی و تمایلات شدید شود؛ (در چاه نفس خود فرو افتاده و) نمیتواند بلند شود.
این سَخا شاخی است از سرو بهشت وایِ او کز کف چنین شاخی بهشت
سرو: درخت نمادین ایران، سرو معروف به راست قامتی و اعتدال است و در بیت قبل هم که مولانا از ترک شهوتها سخن فرمود، اشاره به حفظ تعادل در زندگی دارد و درخت سرو هم در ادبیات فارسی نماد اعتدال و آزادگی است. تشبیه سخا (ترک شهوتها) به شاخه سروی بهشتی بهشت در مصراع اول بهشت و رضوان الهی است.بهشت در مصراع دوم فعل از مصدر هِشتن یعنی رها کردن است. بهشت یعنی رها کرد.
این جوانمردی و سخا و حفظ اعتدال و میانهروی شاخهای از درخت سرو بهشتی است و وای بر حال کسی که این شاخه را رها کرد.
شرح بیتهای پیش اینجا
#شرح_مثنوی_جان
@masnaviijan
۳۵۶
۱۲:۴۸