#معرفی_کتاب | اندیشکده فناوریهای عاطفی؛ چگونه سرمایهداری فناورانه از سوژگی ما بهرهکشی میکندEmotional Technologies: How Techno-Capitalism Exploits Our Subjectivity انتشارات پولیتی (Polity)، ۲۰۲۶آیا فناوریهایی که قرار بود ارتباط و زندگی عاطفی ما را غنیتر کنند، خود به ابزاری برای اندازهگیری، مدیریت و استخراج ارزش از احساساتمان تبدیل شدهاند؟
این کتاب با بررسی رابطه میان فناوری، عواطف و سرمایهداری نشان میدهد که فناوریهای دیجیتال دیگر صرفاً ابزارهایی برای انتقال احساسات نیستند، بلکه در تولید، سازماندهی و شکلدهی به زندگی عاطفی انسان نیز نقش دارند. از ایموجیها، GIFها و لایکها گرفته تا اینفلوئنسرها، اپلیکیشنهای مراقبه، بازیهای دیجیتال و جهانهای مجازی، احساسات به دادههایی تبدیل میشوند که قابلیت سنجش، پردازش و تجاریسازی دارند.این کتاب منبعی ارزشمند برای پژوهشگران جامعهشناسی، مطالعات رسانه، فناوری و جامعه، مطالعات فرهنگی، اقتصاد دیجیتال و جامعهشناسی عواطف است؛ اثری که خواننده را به بازاندیشی درباره مرز میان احساس، فناوری، داده و سرمایه در زندگی دیجیتال معاصر دعوت میکند.
مطالعه خلاصه کتابکانال اندیشکده در پیامرسان بله | تارنمای اندیشکده مطالعات فرهنگ و توسعه | اینستاگرام
#معرفی_مقالههوش مصنوعی و آینده میدانهای عمومی دیجیتال؛ آیا LLMها میتوانند گفتوگوی دموکراتیک را تقویت کنند؟ یافتههای کلیدی:▸ این مقاله بررسی میکند که چگونه مدلهای زبانی بزرگ (LLMها) میتوانند به بازطراحی میدانهای عمومی دیجیتال و ایجاد فضاهایی مشارکتمحورتر، غیرمتمرکزتر و مناسبتر برای گفتوگوی دموکراتیک کمک کنند؛ در عین حال، نبود حکمرانی مناسب میتواند همین فناوریها را به عاملی برای تشدید شکافها و قطبیشدن اجتماعی تبدیل کند.▸ نویسندگان چهار کاربرد اصلی LLMها را بررسی میکنند: سامانههای گفتوگوی جمعی، سامانههای پلساز برای کاهش شکاف میان دیدگاهها، تعدیل محتوای مبتنی بر جامعه و سامانههای اثبات انسانبودن.
برای سیاستگذاری:این پژوهش نشان میدهد که بهرهگیری از هوش مصنوعی برای تقویت میدان عمومی دیجیتال صرفاً به توسعه فناوری وابسته نیست. شفافیت، حفظ حریم خصوصی، پاسخگویی، مشارکت کاربران و نظارت انسانی از الزامات اصلی حکمرانی این فناوریها هستند.مطالعه چکیده مبسوط
کانال اندیشکده در پیامرسان بله | تارنمای اندیشکده مطالعات فرهنگ و توسعه | اینستاگرام.
۱
#معرفی_یادداشت عشق به هوش مصنوعی؛ آیا میتوان عاشق چیزی شد که عاشقمان نیست؟ The Conversation | ۲۰۲۶ ایدههای کلیدی:▸ چرا دلبستگی عاطفی به چتباتهای هوش مصنوعی در حال گسترش است.▸ چگونه هوش مصنوعی با شبیهسازی صمیمیت و توجه، نوعی رابطه متفاوت با روابط انسانی ایجاد میکند.▸ چرا این رابطه ممکن است بیش از «عشق»، نوعی «وقفشدگی» باشد و چه نسبتی با اندیشههای سیمون دو بووار دارد. اگر هوش مصنوعی همیشه گوش دهد، خسته نشود و شما را تأیید کند، آیا این همان چیزی است که از عشق میخواهیم؟ لینک یادداشتکانال اندیشکده در پیامرسان بله | تارنمای اندیشکده مطالعات فرهنگ و توسعه | اینستاگرام
#معرفی_کتاب | اندیشکده اعتراضهای فلسفی بزرگ به هوش مصنوعی؛ تاریخ و میراث جنگهای هوش مصنوعیGreat Philosophical Objections to Artificial Intelligence: The History and Legacy of the AI Wars انتشارات بلومزبری (Bloomsbury)، ویرایش دوم، ۲۰۲۵آیا یک ماشین واقعاً میتواند فکر کند، بفهمد، معنا داشته باشد یا آگاه باشد؟ و اگر روزی بتواند مانند انسان عمل کند، آیا باید آن را هوشمند دانست؟
این کتاب تاریخ هفتاد ساله رویارویی فلسفه و هوش مصنوعی را از نخستین تلاشها برای ساخت ماشینهای هوشمند تا ظهور مدلهای بزرگ زبانی و هوش مصنوعی مولد دنبال میکند. نویسندگان این مناقشات را در قالب چهار «جنگ هوش مصنوعی» روایت میکنند؛ از اعتراضهای بنیادین گودل و مسئله آزمون تورینگ گرفته تا معماری ذهن، مسئله معنا و مسئله چارچوب، و سپس به پرسشهایی درباره آگاهی، اخلاق، عاملیت و پیامدهای زیستمحیطی هوش مصنوعی میرسند. این کتاب منبعی ارزشمند برای پژوهشگران فلسفه، جامعهشناسی، مطالعات علم و فناوری، علوم شناختی، هوش مصنوعی و مطالعات رسانه است؛ اثری که نشان میدهد هرچه ماشینها در انجام فعالیتهای انسانی توانمندتر میشوند، پرسشهای قدیمی درباره ذهن، معنا، آگاهی و چیستی انسان نیز با صورتهای تازهای بازمیگردند.
مطالعه خلاصه کتابکانال اندیشکده در پیامرسان بله | تارنمای اندیشکده مطالعات فرهنگ و توسعه | اینستاگرام
#معرفی_مقاله🧪 جادوی کیمیاگری؛ تعامل انسان و هوش مصنوعی از منظر فلسفه فناوری یافتههای کلیدی:▸ این مقاله بررسی میکند که چگونه «علاقهمندان فنی» در تعامل با هوش مصنوعی مولد، از طریق تنظیم دقیق و آموزش مدلها، در شکلگیری فناوری و محیط فنی پیرامون خود نقش فعال ایفا میکنند.▸ یافتهها نشان میدهد آشنایی با منطق فنی هوش مصنوعی نهتنها عاملیت انسان را کاهش نمیدهد، بلکه میتواند زمینهساز فردیتیابی، خلاقیت و عاملیت اجتماعی او باشد.
برای سیاستگذاری:این پژوهش بر اهمیت حفظ عاملیت انسانی در تعامل با هوش مصنوعی تأکید میکند؛ عاملیتی که از شناخت فناوری و مشارکت فعال در فرایندهای فنی شکل میگیرد.مطالعه چکیده مبسوط
کانال اندیشکده در پیامرسان بله | تارنمای اندیشکده مطالعات فرهنگ و توسعه | اینستاگرام.
#معرفی_یادداشت باربی؛ فمینیسم یا نمایش تجاری صورتی؟ Greta Gerwig’s Barbie: Popular Culture, Cinema, and Gender | ۲۰۲۶ ایدههای کلیدی:▸ آیا «باربی» واقعاً یک فیلم فمینیستی است یا نسخهای امروزی از فیلمهای زنانه هالیوود؟▸ چگونه پیوند سینما، صنعت مد و فرهنگ سلبریتی به موفقیت تجاری کمسابقه فیلم کمک کرد.▸ تناقض میان پیام توانمندسازانه فیلم و پیامدهای صنعت مد سریع، مصرفگرایی و استثمار زنان در جنوب جهانی.▸ چگونه «باربیکور»، فرش قرمز و همکاری با برندهای مد، مرز میان فمینیسم، فرهنگ سلبریتی و بازاریابی را محو کردند. آیا «باربی» یک فیلم فمینیستی است، یا فمینیسمی است که در قالب مد، سلبریتی و مصرفگرایی به یک کالای تجاری تبدیل شده است؟ لینک یادداشتکانال اندیشکده در پیامرسان بله | تارنمای اندیشکده مطالعات فرهنگ و توسعه | اینستاگرام
#معرفی_کتاب | اندیشکده هوش مصنوعی، دادههای عصبی و جامعهArtificial Intelligence, Neurodata, and Society انتشارات بلومزبری (Bloomsbury)، در آستانه انتشار (۳ام آگوست ۲۰۲۶این کتاب بررسی میکند که چگونه سیستمهای هوش مصنوعی آموزشدیده بر اساس دادههای عصبی، مرزهای کرامت، استقلال و شخصیت حقوقی را از نو ترسیم میکنند.
کتاب با تکیه بر مطالعات موردی از محاکمات جنایی، اجرای قانون و فناوریهای مصرفی، نشان میدهد که چگونه شرکتهای بزرگ فناوری و اپراتورهای پلتفرم به طور فزایندهای با دادههای عصبی به عنوان منبعی برای کسب درآمد رفتار میکنند.این کتاب نقشه راه حیاتی که برای محققان حقوقی، متخصصان فناوری و تنظیمکنندگان ضروری است، شکافهای موجود در قانون فعلی را روشن میکند و محافظتهای لازم برای محافظت از خصوصیترین زندگیهای درونی ما را مشخص میکند.
مطالعه خلاصه کتابکانال اندیشکده در پیامرسان بله | تارنمای اندیشکده مطالعات فرهنگ و توسعه | اینستاگرام
#معرفی_مقاله مغز آبی؛ روایت بصری هوش مصنوعی از منظر نشانهشناسی یافتههای کلیدی:▸ این مقاله بررسی میکند که چرا تصویر رایج «مغز آبی» (مغزی انسانی محصور در مدارهای درخشان آبیرنگ) به بازنمایی غالب هوش مصنوعی در تصاویر استوک، رسانهها و گفتمان نهادهایی چون یونسکو تبدیل شده است.▸ یافتهها نشان میدهد این استعاره نه امری تصادفی، بلکه محصول شبکهای از شباهتهای کارکردی (پردازش اطلاعات، یادگیری، بازشناسی الگو) و تداعیهای فرهنگی و تاریخی رنگ آبی است که همزمان هوش مصنوعی را قابلفهمتر و کمتر تهدیدآمیز جلوه میدهد، اما زمینهساز انتظارات غیرواقعی از خودمختاری و بیطرفی این فناوری نیز میشود. برای سیاستگذاری:این پژوهش بر لزوم توجه نقادانه به زبان بصری هوش مصنوعی در گفتمان عمومی تأکید میکند؛ زیرا استعارهها هرگز خنثی نیستند و میتوانند برداشت جامعه از قابلیتها، حدود و مخاطرات این فناوری را شکل دهند.مطالعه چکیده مبسوطکانال اندیشکده در پیامرسان بله | تارنمای اندیشکده مطالعات فرهنگ و توسعه | اینستاگرام.
*خلاصه سیاستی گزارش ارزیابی سناریوهای اصلاح قیمت بنزین و راهکارهای جایگزین ۱. خلاصه مدیریتی• بررسی جامع زنجیره تأمین و مصرف بنزین نشان میدهد که رویکرد «شوکدرمانی قیمتی» در شرایط کنونی فاقد توجیه اقتصادی، اجتماعی و امنیتی است.
• پیشفرضهای مربوط به بحران ناترازی حاد با دادههای واقعی تطابق ندارد و اجرای طرحهای مبتنی بر آزادسازی دفعتی نرخ، خطر فعالسازی بحرانهای اجتماعی و تضعیف ثبات کشور را به همراه دارد.
• راهکار پایدار، عبور از نگاه تکبعدی قیمتی و اجرای بستهای از سیاستهای غیرقیمتی، تدریجی و ساختاری است.
۲. ارزیابی تراز تولید و مصرفعدم صحت پیشفرض بحران حاد*
*میزان تأمین: مجموع تولید پالایشگاهی (۱۳۰ میلیون لیتر) و واردات (۵ میلیون لیتر)، تأمین روزانه ۱۳۵ میلیون لیتر را تثبیت کرده است. میزان مصرف: میانگین مصرف در مردادماه حدود ۱۳۷ میلیون لیتر در روز بوده است. کسری فصلی: کسری سوخت در اوج سفرهای تابستانی (شهریورماه) صرفاً حدود ۵ میلیون لیتر در روز (۳.۵٪) برآورد میشود که با ورود به پاییز برطرف شده و بازار به تعادل میرسد؛ بنابراین، ایجاد شوک اقتصادی برای یک ناترازی فصلی و یکماهه منطقی نیست. ۳. نقد سناریوهای سهگانه پیشنهادی دولتسناریوهای مطرحشده شامل:
ادامه وضع موجود
عرضه آزاد بر پایه نرخ تمامشده پالایشگاهی
تخصیص سهمیه به کدملی
هر سه به دلیل تقلیل یک بحران ساختاری چندبعدی به متغیر تکبعدی قیمت مورد نقد جدی هستند.
این طرحها بدون ارتقای ناوگان، توسعه حملونقل عمومی و کنترل قاچاق، هزینههای ناشی از ناکارآمدی ساختاری را به معیشت خانوار منتقل میکنند.
۴. متغیرهای کلیدی هشداردهندهاجتماعی و امنیتی*
*افکار عمومی و تابآوری معیشتی: پیمایشهای ملی نشان میدهد بیش از ۷۶٪ جامعه با هرگونه آزادسازی قیمت مخالفت جدی دارند و ۵۹٪ اعلام کردهاند که توان پذیرش شوک جدید را به دلیل تورم سنگین ندارند؛ پرداخت یارانههای جبرانی نیز به دلیل فرسایش با تورم، اعتمادزایی ندارد. تله راهبردی و تهدیدات امنیتی: اندیشکدههای امنیتی دشمن (نظیر مؤسسه میسگاو) افزایش قیمت سوخت در ایران را یک «پنجره طلایی» برای برهم زدن تعادل داخلی و پیوند زدن کمبود فیزیکی به نارضایتی خیابانی تلقی میکنند. تجارب بینالمللی: شواهد جهانی (IMF و فراتحلیلهای شورش سوخت) اثبات میکنند که افزایش دفعتی نرخ سوخت در بستر تورم و کاهش اعتماد نهادی، محرک قطعی ناآرامیهای فراگیر است. ۵. بسته پیشنهادیراهکارهای غیرقیمتی و کوتاهمدت*
بهجای شوکدرمانی، اقدامات زیر در دسترس و دارای قابلیت اجرایی فوری هستند:
*۱. پویش ملی کاهش مصرف و پاداش صرفهجوییهدفگذاری کاهش ۵ درصدی مصرف (معادل ۶.۷ میلیون لیتر در روز) از طریق اطلاعرسانی شفاف، مشوقهای عوارض و خرید سهمیه مازاد.
۲. انضباط و تنظیمگری دادهمحورالزام مصرف با کارت سوخت شخصی یا کارت بانکی متصل جهت شناسنامهدار کردن توزیع و مقابله با قاچاق.
۳. نشاندار کردن کارت جایگاههاتشدید نظارت و تخصیص مشوق به جایگاههای همکار در کاهش انحراف توزیع سوخت.
۴. توسعه سریع جایگزینی گاز (CNG و LPG)فعالسازی ظرفیت خالی گاز خودرویی با مشوقهای قیمتی و تجهیزاتی به منظور جبران تا ۲۰ میلیون لیتر بنزین.
۵. مدیریت تقاضای سفر و ناوگان اینترنتیمدیریت ترددهای غیرضروری شهری، حمایت ویژه از دوگانهسوز کردن خودروهای تماموقت سکوهای اینترنتی و ارتقای ناوگان اتوبوسرانی.
۶. جمعبندی و توصیه نهایی• سیاستگذاری در حوزه بنزین باید از دوگانه «تثبیت مخرب طولانیمدت» و «شوکدرمانی دفعتی» خارج شود.
• توصیه میشود در مقطع حساس فعلی، هرگونه تصمیم ناگهانی بر افزایش نرخ لغو شده و تمرکز دستگاههای اجرایی بر مدیریت تقاضا، بهینهسازی غیرقیمتی و ساماندهی زنجیره توزیع* معطوف گردد.
• اصلاحات ساختاری و تدریجی قیمتی نیز صرفاً در بستر ثبات اقتصادی و همراه با توسعه زیرساختهای حملونقل پیگیری شود.
مطالعه کامل یادداشتکانال اندیشکده در پیامرسان بله | تارنمای اندیشکده مطالعات فرهنگ و توسعه | اینستاگرام.
#معرفی_کتاب | اندیشکده دانشگاه و نگاه الگوریتمیThe University and the Algorithmic Gaze انتشارات بلومزبری (Bloomsbury)، ۲۰۲۵این کتاب بررسی میکند که چگونه دادههای دیجیتال و الگوریتمها در حال تغییر چهره آموزش عالی و بازتعریف تجربه دانشگاهی هستند؛ از شیوه یادگیری و ارتباط تا تولید دانش، ارزیابی و نظارت بر عملکرد دانشگاهیان و دانشجویان.
کتاب با تمرکز بر زندگی روزمره دانشگاه، نشان میدهد که چگونه «نگاه الگوریتمی» افراد را به مجموعهای از دادههای قابل مشاهده، اندازهگیری و مقایسه تبدیل میکند و چگونه نظامهای ارزیابی، رتبهبندی و تحلیل داده میتوانند از ابزارهای سنجش به سازوکارهایی برای نظارت و انضباط الگوریتمی تبدیل شوند. مطالعه خلاصه کتابکانال اندیشکده در پیامرسان بله | تارنمای اندیشکده مطالعات فرهنگ و توسعه | اینستاگرام