از او پرسیدیم که آیا جنگ قره باغ را به یاد دارد؟ بعد از لحظه ای سکوت با لهجه دلنشین شروع به حرف زدن کرد. می گفت: بعد از قتل عام «خوجالی» وقتی شبه نظامیان ارمنی با ایجاد رعب و وحشت از روستایی به روستای دیگر پیشروی میکردند، مردم وحشت زده از خانه هایشان بیرون ریخته بودند و به سمت ارس فرار می کردند؛ رود خروشانی که عبور از آن در آن زمان اضطراب و ناامیدی مثل عبور از دیوار ناممکن بود. پیر و جوان، زن و مرد جانشان را برداشته بودند و پیاده می آمدند تا به مرز ایران برسند. کاری از دست ما برنمی آمد. رودخانه خروشان بود و و گذر از آن ناممکن. هر لحظه می ترسیدند که صدای شلیک از پشت سر بیاید....!نیروهای سپاه به کمک آمدند و بالاخره بعد از تماسهایی با تهران دریچه های سد ارس را بستند و فشار آب کم شد. من و چند روستایی دیگر که تراکتور داشتیم. تریلی هایمان را بستیم و انداختیم به آب. زنی به زور النگوهای طلایش را از دستش درآورد و به سمتم گرفت و گفت: این ها را بگیر، فقط جان من و بچه هایم را نجات بده. گفتم: شما خواهر و برادرهای ما هستید ما برای کمک آمده ایم نیازی به این کارها نیست.مردم یکی یکی سوار بر تراکتور و تریلی اش از رود رد شدند. یکی از زن ها که حالش خیلی بد بود، حامله بود و نمیتوانست راه برود. او و مادرش را سوار کردیم و بردیم خانه خودمان. نصفه شب با صدای نالههای آن زن از خواب بیدار شدم. همسرم گفت: حالش اصلاً خوب نیست. دوباره تراکتور را روشن کردیم و همراه مادر و همسرم آنها را به بیمارستان خداآفرین رساندیم. اذان صبح را میگفتند که صدای گریه دو نوزاد بلند شد. دو قلوهای نارس اما سالم! اسم پسر را آراز گذاشتند و دختر را ایران.
قره باغ؛ باغی بزرگ
حامد خسروشاهی
بریدههایی از کتابهای خوب
@Qandopand
@Qandopand
۱۵
۲۰:۰۷
در قفقاز جنوبی هم آذربایجانیها، ارامنه، گرجیها و تالشها و حتی کردها، قرنها در کنار یکدیگر زیستهاند. همین تنوع قومی و فرهنگی باعث شده قفقاز به یکی از پیچیدهترین و در عین حال جذابترین مناطق جهان تبدیل شود، جایی که آسیا و اروپا دست در دست هم دادهاند.یک افسانه قفقازی میگوید: «خدا زبانها را آفرید و همه را در بقچهای بست و به لک لکی داد تا ببرد و زبان هر قوم را به آنها بدهد. هنگام عبور از بالای کوه بلند قفقاز، کوه قاف، به آن برخورد کرد و بقچه افتاد و زبانها ریختند پای مناطق پایین این کوه.» این تمثیل به تعدد زبانهای محلی در قفقاز اشاره دارد و نشان میدهد که چرا این منطقه از لحاظ زبانی این قدر متنوع است.
قره باغ؛ باغی بزرگ
حامد خسروشاهی
بریدههایی از کتابهای خوب
@Qandopand
@Qandopand
۸
۱۳:۱۷
سوار بر ماشین ایلقار از کنار مجسمهای از یک زن با قامتی بلند، دستهایی به سمت آسمان و در حال پرواز در یک میدان رد میشویم. میپرسم: این مجسمه کیست؟ جواب میدهد: «این زن آزاد است، اولین زنی که حجاب برداشت.» گوگل میکنم و میآید: «مجسمه زن آزاد، یکی از نمادهایی است که سال ۱۹۶۰ در دوران حکومت شوروی ساخته شده و بخشی از پروژه تبلیغاتی و فرهنگی شوروی برای نمایاندن آزادی زنان و تشویق بیشتر به برداشتن حجاب بود. آنها با این مجسمه که تنها یکی از پروژههای هنریشان با این هدف بود، سعی کردند تصویری از برابری جنسیتی و آزادی زنان در نظام کمونیستی ارائه دهند.ايلقار توضیح می دهد: این مجسمه را ساختند تا زنان را به عنوان کارگر به کارخانهها، زمینهای کشاورزی و حتی ارتش ببرند. اسمش را هم گذاشتند آزادی زن. این مجسمه بیشتر از آنکه نشانهای از آزادی و استقلال باشد، بازتابی از سیاستهای اقتصادی و اجتماعی نظام شوروی است.در حالی که به مجسمه نگاه میکنم یادم میآید که در این چند روز حضور در باکو هر چه رفتگر دیدهام، زن بوده. خیلی دقت کردم که یک مرد جارو به دست پیدا کنم و استقرای خودم را ناقص فرض کنم؛ اما همه رفتگران این شهر زن هستند. چند باری که به توالت عمومی مراجعه کردم، نظافتچی و متصدی زن بود. دوست باکوییام میگوید شغلهای دیگری مثل نانوایی را هم زنان عهده دارند.
قره باغ؛ باغی بزرگ
حامد خسروشاهی
بریدههایی از کتابهای خوب
@Qandopand
@Qandopand
۹
۱۳:۱۹
با آنکه نظام الملک مرد عمل سیاسی بود، در مسیر تکاپوهایش به اقدامات فرهنگی نیز دست زد و برای تقویت و تحکیم مباني مذهب سنت، نظامیهها را بنیان نهاد. این مدارس که به فرمان خواجه نظام الملک در سرزمینهای شرقی اسلام و قلمرو سلجوقیان بنا نهاده شد، دو شکل داشت.نخست مراکزی که در حکم مدارس ابتدایی و متوسطه این زمان بود و بیشتر در شهرهای کوچک و قرای پر جمعیت دایر شد. دیگر مدارس بزرگی که به منزله دانشگاهها و مدارس آموزش عالی امروزین بود و با امکانات و تجهیزات گستردهتری پدید آمد و به سبب انتساب به نظام الملک به نظامیه شهرت یافت. طرح تأسیس این مدارس را خواجه درنخستین سالهای وزارت خود در دوران پادشاهی آلب ارسلان ریخت. تاج الدين سبكي تنها تذکره نویس قدیمی است که از ۹ نظامیه در شهرهای بغداد، بلخ، نیشابور، اصفهان، بصره، مرو، آمل، طبرستان، موصل و هرات نام برده است. در این مراكز كتب قدیم علوم سنتی و آموزشهای دینی مربوط به اهل سنت آموخته میشد و با تدریس علوم عقلی به شدت مبارزه میشد. تدریس منطق نیز تنها به خاطر آشنا کردن فقیهان به فنون مبارزه و جدل مجاز بود تا از این رهگذر افرادی ورزیده برای مجادله مذهبی و غلبه بر اندیشههای مخالف، به ویژه مبارزه با اندیشههای اسماعیلیان تربیت شوند.
سیاست نامه
خواجه نظام ملک طوسی
بریدههایی از کتابهای خوب
@Qandopand
@Qandopand
۱۶
۱۳:۲۲
او (جفری ویکرز) پس از جنگ، در رشته حقوق آموزش دید و به مدت ۱۵ سال به عنوان شریک در یک مؤسسه حقوقی بانفوذ لندنی به نام «اسلاتر اند مِی» (Slaughter and May) فعالیت کرد. در اواخر دهه ۱۹۳۰، او بهتدریج به مسائل عمومی علاقهمند شد و جنبشی را در «سیتیِ لندن» (مرکز مالی لندن) با نام «انجمن خدمت و بازسازی» (Association for Service and Reconstruction) پایهگذاری کرد؛ انجمنی که بلاندن (۱۹۸۴، ص ۱۲) آن را «حرکتی از لیبرالیسم متعارف به سوی شکلی ملایم از سوسیالدموکراسی» توصیف میکند. او همچنین به گروه بحثی با نام «دِ موت» (The Moot) پیوست که بر موضوعات آموزش و بازسازی اجتماعی متمرکز بود و چهرههایی همچون کارل مانهایم، تی. اس. الیوت و مایکل پولانی در آن عضویت داشتند.ویکرز تنها با آغاز جنگ جهانی دوم بود که در مقام مدیر، یعنی مدیر بخش اطلاعات اقتصادی در «وزارت جنگ اقتصادی»، مشغول به کار شد. این نقشی حیاتی در بریتانیای دوران جنگ محسوب میشد و رهبری او بر بخشی از این وزارتخانه که با نام «شاخه دشمن» (Enemy Branch) شناخته میشد، آن را به «یک نهاد اطلاعاتی متعهد و کارآمد تبدیل کرد که حوزههای گوناگون جنگ اقتصادی را پوشش میداد و در عرصه سیاستگذاری، هدایت برنامهریزیهای اقتصادی و صنعتیِ پس از پایان خصومتها را برای اداره غیرنظامیِ اروپای آزادشده بر عهده داشت» (دیویس ۲۰۱۶، ص ۸۲۷). او در سال ۱۹۴۶ به پاس این خدمات به مقام شوالیه مفتخر شد؛ هرچند دیویس او را «مرد فراموششدهی دستگاه اطلاعاتی بریتانیا» مینامد، چرا که پس از جنگ، آنگونه که شایسته بود از خدمات و نقشآفرینیاش تجلیل نشد.
کتاب متفکران سیستمی
بریدههایی از کتابهای خوب
@Qandopand
@Qandopand
۲۲
۹:۴۵
توهم بزرگ انسان صنعتی این بود که پیشرفت در بازده کشاورزی را مرهون دانش و مهارتهای جدید در بهرهگیری از انرژی خورشید میدانست. نسلی کامل از مردم بر این باور بودند که ظرفیت زیستی (یا گنجایش) زمین با میزان زمینهای زیر کشت تناسب دارد و دوران بهرهوری بالاتر از انرژی خورشید فرا رسیده است. اما این فریبی تأسفبار است؛ زیرا انسان صنعتی دیگر سیبزمینیهایی را نمیخورد که حاصل انرژی خورشید باشند، بلکه اکنون سیبزمینیهایی را مصرف میکند که تا حدی از نفت تولید شدهاند.
اچ. تی. اودوم، ۱۹۷۱
کتاب متفکران سیستمی
بریدههایی از کتابهای خوب
@Qandopand
اچ. تی. اودوم، ۱۹۷۱
@Qandopand
۲۰
۹:۳۷
نخستین پژوهش تجربی او [ماتورانا] برای پیشبرد این مفهوم در «موسسه فناوری ماساچوست» انجام شد؛ جایی که او با «جری لتوین» (از اعضای گروهی که تحت تأثیر «وارن مککالوک» بودند) همکاری کرد. حاصل این همکاری، مقاله مشهور «آنچه چشم قورباغه به مغز قورباغه میگوید» (لتوین و همکاران، ۱۹۵۹) بود. آنها با مطالعه سلولهای شبکیه چشم قورباغهها دریافتند که اطلاعات ارسالی از چشم قورباغه، توصیفگرِ خودِ جهان نیست، بلکه تنها شامل جنبههایی از جهان است که در آن لحظه خاص برای قورباغه اهمیت دارد. بهطور مشخص، قورباغه «مگسها» (غذای خود) را نمیبیند، بلکه تنها الگوهایی از سایههای متحرک را ادراک میکند که به او امکان شکار مگسها را میدهد. اگر این یافته را به انسانها تعمیم دهیم، ناگزیر به این نتیجه میرسیم که درک ما از جهان، درکی ناقص (جزئی) است؛ بدین معنا که ما تنها آن دسته از اطلاعاتِ جهان را دریافت میکنیم که در آن لحظه به آنها نیاز داریم. این پژوهش در چارچوب پارادایم علمی سنتی انجام شد، اما در زمان خود بسیار حائز اهمیت تلقی گردید. به تعبیر «هیلز» (۱۹۹۹، ص ۱۳۵)، این مقاله «شکافی به اندازه یک قورباغه در معرفتشناسی واقعگرایانه» ایجاد کرد. افزون بر این، «کلاین» (۲۰۱۵، ص ۱۹۶) استدلال میکند که این مقاله «نقطه آغازی برای سایبرنتیک مرتبه دوم» بوده است.
کتاب متفکران سیستمی
بریدههایی از کتابهای خوب
@Qandopand
@Qandopand
۵
۱۳:۰۴
تمام ارتباطات انسانی، علاوه بر پیام ظاهری که منتقل میکنیم، حاوی جنبههایی مربوط به «رابطه» نیز هستند. از همین رو، گفته میشود که «نمیتوان ارتباط برقرار نکرد»؛ چرا که هرگونه تعامل انسانی، حتی نادیده گرفتنِ فردی دیگر، پیامی را به اطرافیان مخابره میکند. این رویکرد بر اهمیت «فرا-ارتباط metacommunication»، یعنی ارتباطِ ما دربارهی خودِ ارتباط تأکید میورزد.واتزلاویک و همکاران، ۱۹۶۷
کتاب متفکران سیستمی
بریدههایی از کتابهای خوب
@Qandopand
@Qandopand
۲۰
۱۶:۲۹
«تصوراتِ سنتی و روزمره ما از واقعیت، در واقع توهماتی هستند که بخش عمدهای از زندگی روزانهمان را صرفِ تقویت و حفظِ آنها میکنیم و خطرناکترینِ این توهمات، این باور است که تنها «یک» واقعیت وجود دارد. در واقع، آنچه وجود دارد نسخههای بسیار متفاوتی از واقعیت است که برخی از آنها با یکدیگر در تضادند، اما همگی حاصلِ ارتباط هستند، نه بازتابی از حقایقِ عینی و ابدی.»
واتزلاویک
کتاب متفکران سیستمی
بریدههایی از کتابهای خوب
@Qandopand
واتزلاویک
@Qandopand
۱۱
۱۶:۵۴