چینِ دیجیتال زیر ذره‌بین؛ از تربیت پژوهشگر تا شکل‌گیری یک شبکه تخصصی گزارش رویداد | مراسم افتتاح «باشگاه فعالان حکمرانی دیجیتال چین» چهارشنبه ۲۵ شهریورماه با همکاری پژوهشگاه فضای مجازی و اندیشکده تین شیا برگزار شد. این باشگاه با هدف تربیت و شبکه‌سازی پژوهشگران متخصص در حوزه حکمرانی دیجیتال چین راه‌اندازی شده و در نخستین دوره، از میان بیش از ۲۵۰ رزومه، ۳۵ پژوهشگر انتخاب شده‌اند. اعضای باشگاه طی یک سال در حوزه‌هایی همچون اقتصاد دیجیتال، هوش مصنوعی، حکمرانی داده و تنظیم‌گری پلتفرم‌ها فعالیت خواهند کرد. شکل‌گیری یک ظرفیت تخصصی برای مطالعه حکمرانی دیجیتال چین این باشگاه با همکاری پژوهشگاه فضای مجازی و اندیشکده تین شیا ایجاد شده است و هدف آن، تربیت نیروی انسانی متخصص برای مطالعه، شناخت و تحلیل الگوی حکمرانی دیجیتال چین عنوان شده است. رشد سریع فناوری در چین و توسعه این کشور در حوزه‌هایی مانند اقتصاد دیجیتال، هوش مصنوعی، حکمرانی داده و تنظیم‌گری پلتفرم‌ها، ضرورت شناخت دقیق‌تر تجربه چین را افزایش داده است. در این چارچوب، باشگاه قرار است بستری مستمر و شبکه‌ای برای تربیت پژوهشگران فراهم کند؛ بستری که اعضای آن بتوانند در طول یک دوره مشخص، ضمن بهره‌گیری از راهنمایی اساتید و منتورها، به مطالعه تخصصی ابعاد مختلف حکمرانی دیجیتال چین بپردازند. هدف‌گذاری برای تربیت کارشناسان تخصصی برنامه باشگاه برای سال نخست، تنها به تشکیل شبکه پژوهشگران محدود نمی‌شود. یکی از اهداف اعلام‌شده، تربیت حداقل ۱۰ کارشناس متخصص در حوزه‌های مختلف مرتبط با حکمرانی دیجیتال چین است. ۱۲ حوزه مطالعاتی برای باشگاه بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، یکی از بخش‌های اصلی فعالیت باشگاه، تشکیل گروه‌های مطالعاتی تخصصی در ۱۲ حوزه اقتصاد دیجیتال چین است. این گروه‌ها قرار است امکان تمرکز بیشتر اعضا بر موضوعات مشخص را فراهم کنند. ترکیب مطالعه تخصصی، جلسات منظم و ارتباط با استادان و صاحب‌نظران، بخش دیگری از مدل فعالیت باشگاه را تشکیل می‌دهد. هدف از این ساختار آن است که اعضا علاوه بر مطالعه و پژوهش، در یک شبکه تخصصی با سایر پژوهشگران و کارشناسان این حوزه نیز ارتباط داشته باشند. متن کامل گزارش را در سایت اندیشکده بخوانید. اندیشکده تین شیا| سایت | تلگرام | اینستاگرام | آپارات | بله | یوتیوب | ایکس |
۶
۶
۶
۶
۶
سایه‌روشن یک اتحاد نانوشته؛ چرا پکن هرگز مرزهای همکاری نظامی با تهران را اعلام نمی‌کند؟ تحلیل راهبردی | رضا حاجی‌محمدی، پژوهشگر روابط بین‌الملل، در تحلیلی برای اندیشکده تین شیا می‌نویسد: در ماه‌های اخیر، مجموعه‌ای از گزارش‌های رسانه‌ای و تحلیلی روایتی تازه از عمق همکاری نظامی ایران و چین ترسیم کرده‌اند؛ روایتی که اگر حتی بخشی از آن مستند باشد، می‌تواند موازنه قدرت هوایی و پدافندی در خلیج فارس را دگرگون کند. از استقرار جنگنده‌های پیشرفته چینی در یکی از پایگاه‌های هوایی جنوب کشور تا گزارش رویترز درباره ورود نخستین محموله از میان سیصد تا چهارصد سامانه موشکی پدافند هوایی دوش‌پرتاب ساخت چین به ایران، تصویری از یک همکاری فزاینده اما همچنان تأییدنشده در حال شکل‌گیری است. با این حال، آنچه این روایت را از یک اتحاد نظامی کلاسیک متمایز می‌کند، همان چیزی است که می‌توان آن را محدودیت‌های اعلام‌نشده پکن نامید؛ خطوط قرمزی که هیچ‌گاه در یک سند رسمی نوشته نشده‌اند، اما در الگوی رفتاری چین کاملاً قابل ردیابی‌اند. نخستین نکته این است که پکن، حتی در اوج گمانه‌زنی‌های رسانه‌ای درباره انتقال جنگنده‌های نسل پنجم یا سامانه‌های پدافندی، هیچ‌گاه رسماً این همکاری‌ها را تأیید یا تکذیب نکرده است. یک کارشناس مسائل دفاعی اخیراً اعلام کرد که علی‌رغم عدم تأیید رسمی همکاری نظامی از سوی چین، بخشی از تجهیزات پدافندی مورد نیاز ایران طی یک سال گذشته از این کشور تأمین شده و اثرات آن در جریان درگیری‌های اخیر قابل مشاهده بوده است. این سیاست ابهام راهبردی به چین اجازه می‌دهد بدون پرداخت هزینه دیپلماتیک رویارویی مستقیم با واشنگتن، حضور خود را در معادله امنیتی ایران حفظ کند و در عین حال گزینه انکارپذیری را برای خود باز بگذارد. دومین نکته، تفاوت میان فروش تسلیحات و انتقال فناوری است؛ تمایزی که اغلب در روایت‌های داخلی ایران نادیده گرفته می‌شود. تفاهم‌نامه جامع همکاری ایران و چین که در سال ۱۳۹۹ امضا شد، بندهایی درباره انتقال فناوری دفاعی و آموزش نیروها در خود دارد، اما تجربه سایر شرکای چین در جنوب و غرب آسیا نشان می‌دهد پکن معمولاً ترجیح می‌دهد نقش فروشنده تجهیزات تمام‌شده را ایفا کند تا شریک انتقال دانش فنی. حتی در مواردی که گزارش‌هایی از ورود سامانه‌های پیشرفته هوایی به کشور منتشر شده، هیچ سند علنی درباره انتقال خط تولید، فناوری موتور، یا دانش طراحی سامانه‌ها به ایران وجود ندارد. این الگو با رفتار تاریخی چین در قبال پاکستان -تنها کشوری که چین به آن سطحی محدود از تولید مشترک تسلیحات پیشرفته را اعطا کرده- کاملاً متفاوت است. سومین محدودیت نانوشته، ملاحظات چین درباره رابطه سه‌ضلعی با آمریکاست. در شرایطی که رئیس‌جمهور چین اخیراً آمادگی این کشور برای ورود فعال‌تر به پرونده خاورمیانه را اعلام کرده و پکن در ماه‌های گذشته ضمن حمایت سیاسی از ایران در شورای امنیت، طرحی چندبندی برای بازگشت طرفین ایران و آمریکا به میز مذاکره پیشنهاد داده، هرگونه انتقال علنی و تأییدشده تسلیحات راهبردی می‌تواند این نقش میانجی‌گرانه را تضعیف کند. به بیان دیگر، چین ترجیح می‌دهد به‌جای بازیگر نظامی مستقیم، در جایگاه بازیگری بی‌طرف و قابل‌اعتماد برای هر دو طرف باقی بماند؛ جایگاهی که با فروش علنی جنگنده‌های راهبردی یا سامانه‌های تهاجمی به یکی از طرفین منازعه در تضاد است. چهارمین ملاحظه، ریسک‌های اقتصادی است. با وجود آنکه ایران در ماه‌های اخیر حجم قابل‌توجهی نفت خام به چین صادر کرده و به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین شرکای تجاری چین در منطقه باقی مانده، پکن همچنان نگران واکنش احتمالی غرب به هرگونه انتقال آشکار سلاح‌های راهبردی است؛ واکنشی که می‌تواند تحریم‌های ثانویه علیه شرکت‌های چینی فعال در بازارهای غربی را به همراه داشته باشد. نتیجه آنکه رابطه نظامی ایران و چین را باید نه در قالب یک اتحاد به‌معنای کلاسیک آن، بلکه در چارچوب یک مشارکت محاسبه‌شده و مشروط فهمید؛ مشارکتی که چین آن را متناسب با منافع راهبردی گسترده‌تر خود شامل رابطه با آمریکا، ثبات بازار انرژی، و اجتناب از تحریم‌های ثانویه تنظیم می‌کند، نه صرفاً بر اساس نیازهای دفاعی ایران. تا زمانی که این محاسبات تغییر نکند، بعید است شاهد گذار از همکاری‌های پراکنده و تأییدنشده به یک پیمان دفاعی رسمی و علنی میان دو کشور باشیم. اندیشکده تین شیا| سایت | تلگرام | اینستاگرام | آپارات | بله | یوتیوب | ایکس |
۶بازارسال شده از مرکز دیپلماسی اقتصادی
اقتصاد تحریم‌زده و ضرورت مسیرهای زمینی جایگزین برای پیوند با شرق تحلیل راهبردی | مجتبی رجب زاده، کارشناس حوزه چین در تحلیلی برای مرکز دیپلماسی اقتصادی اندیشکده تین شیا می‌نویسد: در اقتصاد ایران، تحریم فقط یک محدودیت خارجی نیست، بلکه عاملی است که ساختار انتخاب‌های تجاری، هزینه مبادله، الگوی سرمایه‌گذاری و حتی نوع نگاه به زیرساخت را تغییر داده است. در چنین شرایطی، بحث مسیرهای زمینی جایگزین برای پیوند با شرق، به‌ویژه در رابطه با چین و شبکه‌های گسترده‌تر تجارت آسیایی، دیگر یک موضوع صرفاً ترانزیتی یا لجستیکی نیست، بلکه به مسئله‌ای در سطح سیاست اقتصادی، تاب‌آوری تجاری، امنیت درآمد ارزی و بازآرایی جایگاه ایران در زنجیره‌های منطقه‌ای تبدیل شده است. مسئله اصلی این نیست که آیا کریدورهای زمینی اهمیت دارند یا نه؛ اهمیت آنها در وضعیت فعلی روشن است. مسئله اصلی این است که آیا ایران می‌تواند این مزیت بالقوه را به یک مزیت عملیاتی، درآمدزا و پایدار تبدیل کند یا همچنان در سطح شعار جغرافیایی و مزیت‌های روی کاغذ متوقف می‌ماند. اهمیت این موضوع اکنون از چند جهت دوچندان شده است. نخست آنکه محدودیت‌های ناشی از تحریم، دسترسی ایران به برخی مسیرهای مالی، بیمه‌ای و حمل‌ونقل دریایی را پرهزینه‌تر و پرریسک‌تر کرده است. دوم آنکه هم‌زمان با این محدودیت‌ها، تجارت منطقه‌ای در آسیا در حال بازآرایی است و کشورها در تلاش‌اند سهم بیشتری از جریان کالا، خدمات و زنجیره‌های تأمین به‌دست آورند. سوم آنکه چین به عنوان مهم‌ترین موتور تجارت و تولید در شرق، در انتخاب مسیرها و شرکا بیش از هر زمان دیگر به معیارهایی چون زمان، هزینه، قابلیت پیش‌بینی، ریسک عملیاتی و ثبات مقررات توجه می‌کند. از این منظر، کریدور زمینی برای ایران فقط یک مسیر جایگزین نیست؛ یک ابزار اقتصادی برای کاهش آسیب‌پذیری، تنوع‌بخشی به مسیرهای تجارت، افزایش تاب‌آوری در برابر شوک‌های خارجی و خلق درآمد از مزیت جغرافیایی است. اما این ابزار زمانی اثر می‌گذارد که در خدمت یک راهبرد اقتصادی روشن و مبتنی بر حکمرانی کارآمد قرار گیرد. در سطح اقتصادی، منطق گرایش به مسیرهای زمینی روشن است. اقتصاد تحریم‌زده با افزایش هزینه حمل‌ونقل، دشواری‌های بیمه‌ای، ریسک در تسویه مالی، محدودیت دسترسی به ناوگان و نوسان‌پذیری در صادرات و واردات روبه‌روست. در چنین وضعی، هر مسیری که بتواند بخشی از این ریسک‌ها را کاهش دهد و قابلیت مانور بیشتری در تجارت ایجاد کند، ارزش اقتصادی بالایی پیدا می‌کند. مسیر زمینی در چنین شرایطی می‌تواند زمان تحویل را در برخی مبادلات کاهش دهد، وابستگی به برخی گره‌های دریایی را کم کند، و امکان اتصال به بازارهای پیرامونی و آسیای میانه را تقویت کند. افزون بر این، مسیر زمینی تنها محل عبور کالا نیست؛ می‌تواند به بستری برای انبارداری، توزیع، پردازش، بسته‌بندی، مونتاژ، بازصادرات و خدمات لجستیکی تبدیل شود. به بیان دیگر، اگر به‌درستی طراحی شود، درآمد آن فقط از «عبور» نیست، بلکه از مجموعه‌ای از خدمات و ارزش افزوده ناشی می‌شود که در طول مسیر شکل می‌گیرد. متن کامل تحلیل را در سایت اندیشکده بخوانید. مرکز دیپلماسی اقتصادی| سایت | تلگرام | بله | آپارات | اینستاگرام |
جی شیان لین، شرق شناس و شخصیت علمی مشهور چین معرفی شخصیت | دکتر علی محمد سابقی، عضو شورای علمی اندیشکده تین شیا و رایزن فرهنگی اسبق ایران در چین: جهان بینی شرق با جهان بینی غرب، در خیلی از زمینه‌ها با هم تفاوت اساسی دارند و این تفاوت در دیدگاه، در تکوین بن مایه‌های فرهنگ، روحیات، و رفتار اجتماعی مردمان این دو بخش از جهان نیز کاملا اثر گذار بوده و مشهود است. گروهی از اندیشمندان شرقی معتقدند، فرهنگ غرب به دلیل یکجانبه نگری خود در یکی دو قرن گذشته، به بن بست رسیده و جامعه بشری را با چالش‌های گوناگون فرهنگی و بحران‌های اجتماعی و زیست محیطی مواجه ساخته است و تنها راه نجات بشر آشتی با طبیعت و الگوپذیری از فرهنگ شرق است. پروفسور جی شیان‌لین یکی از این گروه از اندشمندانی است که بواسطه تحصیل در غرب (آلمان) و مطالعات گسترده پیرامون فرهنگ شرق، نظریات جالبی در این زمینه دارد. وی که در سال ۱۳۷۷ از دانشگاه تهران بخاطر خدمات گسترده‌ای که در معرفی فرهنگ و تمدن ایرانی در چین داشته، نائل به کسب دکترای افتخاری شده است، بنیانگذار مؤسسه مطالعاتی فرهنگ شرق و کرسی آموزش زبان فارسی در دانشگاه پکن نیز بوده و شاگردان و فارسی دانان بسیاری را تربیت کرده است. جی شیان لین، در مقدمه‌ای که بر کتاب‌های منتشره از سوی مؤسسه مطالعات فرهنگ شرق نگاشته، دیدگاه خود نسبت به تفوق و برتری فرهنگ شرق نسبت به غرب را بدرستی تشریح نموده و نطریه جالبی را ارئه کرده است. از این رو لازم دیدم برای آشنایی پژوهشگران ایرانی با دیدگاه‌های این استاد فرهیخته، این مقدمه را ترجمه نمایم که همراه با زندگینامه علمی- پژوهشی ایشان در ادامه می‌آید. متن کامل یادداشت را در سایت اندیشکده بخوانید. اندیشکده تین شیا| سایت | تلگرام | اینستاگرام | آپارات | بله | یوتیوب | ایکس |
۶
چرا چین از تحریم هوایی آمریکا تبعیت نمی‌کند؟ گزارش مصاحبه | دکتر جواد منصوری، عضو شورای علمی اندیشکده تین شیا و سفیر اسبق ایران در چین: براساس سخنان صریح، روشن و شفاف دولتمردان چین، این کشور در مسیر رشد و اعتلای خود به هیچ وجه تمایل ندارد تجربه دوران استعمار غرب را با سیاست ها و رفتارهایش در عرصه بین الملل برای مردم جهان تکرار کند؛ بنابراین در رفتار دولت چین در برابر خواسته های غیر قانونی دولت آمریکا متوجه می شویم چین مایل است در عرصه بین الملل متفاوت از سیاست های استعماری و استبدادگونه آمریکا رفتار کند. اگر این سیاست ثابت از سوی دولتمردان چین سالها و دهه های آینده همچنان اجرا و اعمال شود، طبیعتاً سیاست بسیار مهمی است که می تواند بسیاری از کشورهای دنیا را وادار به مطالعه این مدل رفتاری یک قدرت بزرگ اقتصادی جهان کند. چین خواسته های بی منطق و غیرقانونی آمریکا را در زمینه تحریم و تجارت و مبادلات نداشتن با ایران اجرا نمی کند و معتقد است برای این موارد باید ادله درستی عنوان شود. در صورتی که چین تن به خواسته های بی منطق آمریکا بدهد، یعنی خط قرمزی بر اعتبار و حیثیت جهانی خود کشیده است، زیرا پکن مایل به توسعه تجارت خود با همه کشورها و حضور صحیح در مجامع بین المللی است؛ ازاین رو برای حفظ اعتبار خود در دنیا باید به قوانین، نظم بین المللی و ارزش های انسانی پایبند باشد تا به جهان پایبندی خود را برخلاف آمریکا نشان دهد. چین تسلیم خواسته های آمریکا درباره ایران یا برخی کشورهایی که متضاد با آمریکا فکر می کنند نمی شود و معتقدند نباید تصمیمات غیرقانونی، غیر انسانی و خلاف موازین بین المللی آمریکا و دنیای غرب را اجرا کرد. همچنین نباید یک کشور برای دیگر کشورهای دنیا راهبرد ترسیم کند و به خاطر تضمین و حفظ منافع خود، کشورها را مقابل هم قرار دهد. چینی ها نشان دادند روابط خود با کشورهای مختلف دنیا را جدای از روابط با آمریکا تعریف کرده اند، زیرا اگر قرار باشد ذیل دستورات و خواسته های آمریکا عمل کنند، تمام دنیا متوجه می شوند چین مطیع دستورات آمریکاست، در حالی که مخالفت چین با سیاست های زورمدارانه آمریکا چنین پیامی به دنیا صادر می کند که این کشور سیاستی مستقل از آمریکا دارد؛ لذا براساس این سیاست مستقل روابط عادی خود را با همه کشورها برقرار می کند و زیر فشار خواسته های آمریکا سیاست ارتباط خود با دیگر کشورها را تعریف نمی کند. آمریکا وقتی تصمیمی درباره چین اتخاذ می کند شاهد شکست آن است، لذا به سراغ رویکرد و سیاست دیگری می رود. دولت های هوشمند جهان متوجه شده اند مسیر تحولات جهانی به کدام سمت می رود؛ لذا تلاش می کنند تبدیل به مهره سوخته نشوند. نه تنها چین، بلکه برخی کشورها به طور ضمنی مقداری نشان داده اند تلاش می کنند در مدار خواسته های آمریکا حرکت نکنند و برخی دولت ها در حال تأمل برای عبور از شرایط کنونی هستند تا در پازل آمریکا قرار نگیرند. نکته حائز اهمیت وضعیت غرب آسیاست، که نه تنها از نظر چین بلکه بسیاری از کشورهای دنیا با عملکرد آمریکا و رژیم صهیونیستی موافق نیستند و آن را قابل توجیه و قابل دوام نمی دانند؛ لذا چین احساس می کند جهان در مسیر تغییراتی بزرگ است و ترجیح می دهد با لحن قانونی، معتدل و منطقی با تصمیم آمریکا مخالفت و اعلام کند خواسته آمریکا غیر قانونی است. هر دولتی خود باید تصمیم بگیرد و چون آمریکا دلیل متقنی برای تحریم هواپیمایی ایران اعلام نکرده است، بسیار محکم، معتدل و آرام از خواسته آمریکا سرپیچی می کند. آمریکایی ها نمی دانند در برابر چین چه کاری باید انجام دهند تا آنها را وادار به اجرای خواسته های خود کنند. همچنین نمی توانند با روش های خشن چین را وادار به تسلیم کنند و نمی توانند نسبت به موضع گیری های چین بی تفاوت باشند یا اینکه روابط خود را با پکن تغییر دهند؛ با اینکه در دو سال اخیر شاهد تغییراتی در روابط دو دولت بوده ایم. آمریکا وقتی تصمیمی درباره چین اتخاذ می کند شاهد شکست آن است، لذا به سراغ رویکرد و سیاست دیگری مانند تعرفه گذاری، مباحث مرتبط با تایوان، حضور در غرب آسیا، موارد مرتبط با اقیانوس آرام، انتقال فناوری و... می رود. بنابراین تجربه نشان داده است چین آرام و تا حدودی با اتکا به قوانین از آمریکا تبعیت نمی کند و به جهان نشان داده نباید تابع سیاست های غلط و منفعت طلبانه آمریکا قرار گرفت. اندیشکده تین شیا| سایت | تلگرام | اینستاگرام | آپارات | بله | یوتیوب | ایکس |
۴بازارسال شده از مرکز دیپلماسی اقتصادی
قرن آسیایی و ارزیابی جایگاه چین در رویکرد نگاه به شرق جمهوری اسلامی ایران معرفی مقاله | مهرشاد غفاری زاده و امید آسیابان: «قرن آسیایی» به عنوان یک مفهوم مهم در تحلیل‌های بین‌المللی، بیانگر تحول‌های اساسی شرق در ابعاد سیاسی و اقتصادی محسوب می‌شود و دولت چین به عنوان مهم‌ترین قدرت بزرگ نوظهور در شرق شناخته می‌شود. این امر ناشی از سیاست‌ها و تحولاتی است که چین در سطح جهانی در پیش گرفته و تأثیرات عمیقی بر سایر کشورهای آسیایی و همچنین بر روندهای جهانی دارد. بر این اساس، رویکرد «نگاه به شرق» در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران به مفهوم اولویت‌دهی به همکاری با قدرت‌های بزرگ شرقی با تکیه بر اصل «نه شرقی- نه غربی» تأکید دارد. پرسش پژوهش این است که چگونه می‌توان از توانمندی‌های چین برای تحقق اهداف جمهوری اسلامی ایران بهره‌برداری کرد؟ مطابق فرضیه پژوهش می‌توان گفت که قدرت اقتصادی، ژئوپلیتیکی و نظامی چین به عنوان یک قدرت بزرگ آسیایی می‌تواند از طریق حمایت‌های سیاسی و دیپلماتیک و همچنین ایجاد فرصت‌های همکاری در ابعاد اقتصادی و تکنولوژیک، فضای بیشتری برای کنش‌گری قدرت‌های نوظهور غیرغربی و کنش‌گران منطقه‌ای مانند جمهوری اسلامی ایران فراهم کند. روش پژوهش به صورت توصیفی- تحلیلی است و در نتیجه‌گیری می‌توان گفت که رویکرد «نگاه به شرق» جمهوری اسلامی ایران هدفش بهره‌برداری از چندجانبه‌گرایی و تقویت همکاری با کشورهایی نظیر چین است تا به تحریم‌های غربی پاسخ دهد. مطالعه متن کامل مقاله مرکز دیپلماسی اقتصادی| سایت | تلگرام | بله | آپارات | اینستاگرام |