مدرسه علوم رسانهای دقیقه
نظامیها دو بار شهید میشوند قسمت اول «نزدیکشون پایگاهی چیزی بوده که زدن؟» این سوالی است که پس از هر خبر انفجار، منتظر شنیدنش هستیم. اهمیتی ندارد که پاسخ این پرسش چه باشد؛ آنچه مهم است فرآیند ادراکیای است که این تفکیک را عادی کرده و به بیتوجهی نسبت به شهادت نیروهای نظامی انجامیده است. این الگو که مطابق بر طراحی شناختی دشمن است، چطور در ذهن مخاطب تثبیت شده، و چگونه در روایت رسانههای داخلی امتداد یافته است؟ کدام جان کمارزشتر است؟ یکی از اهداف کلیدی جنگ شناختی، که در اسناد پژوهشی ناتو در سال ۲۰۲۶ مورد تأکید است، تضعیف پیوند هویتی و عاطفی میان جامعه و نیروهای نظامی است؛ پیوندی که مستقیماً با انسجام اجتماعی، پذیرش هزینههای جنگ و ادراک تهدید گره خورده است. در چنین میدانی، هر خطای رسانهای، حتی اگر با نیت درست انجام شود، میتواند ناخواسته در راستای هدف دشمن عمل کند. مسئلۀ اصلی رسانههای داخلی، نه فقدان پوشش رسانهای، بلکه صورتبندی نادرست روایت است. الگوی غالب در خبررسانی با هدف اثبات مظلومیت، بر تمایزگذاری مداوم میان مردم و نظامی استوار شده است؛ تأکیدهایی از جنس «اینجا نظامی نبود» یا «اینها مردم عادی بودند» در ظاهر در خدمت محکومسازی حملات است، اما در سطح عمیقتر، یک دوگانه خطرناک میسازد؛ ادبیات تفکیک بهطور ضمنی این تصور را تثبیت میکند که هدف قرارگرفتن اهداف نظامی مصداق تجاوز دشمن نبوده و اهمیتی ندارد، در حالی که غیرنظامیان استثنا محسوب میشوند. نتیجۀ این الگو، شکلگیری یک سلسلهمراتب ارزشی ناخواسته میان جانها و تضعیف جایگاه نیروهای نظامی در ذهن جامعه است. گویی که شهادت نیروی نظامی موضوعی بیاهمیت است و تا زمانی که در جنگ نیروهای نظامی شهید شوند، جنگ به مردم ارتباطی ندارد. - ناراحت شدی؟ - بستگی داره! پیامد این سبک روایت، بازتولید چارچوبی است که دشمن در تلاش برای القای آن است: جنگی محدود و نقطهزن صرفاً علیه ساختار نظامی، نه علیه جامعه. در چنین شرایطی، مخاطب بهتدریج میآموزد که ابتدا بپرسد «هدف چه بوده است؟» و اگر پاسخ «نظامی» باشد، شدت حساسیت و واکنش عاطفی او کاهش مییابد. این روند زمانی که روزانه در دهها خبر اصابت تکرار شود، به عادیسازی شهادت نیروهای نظامی، کاهش خشم عمومی نسبت به دشمن، و فاصلهگیری جامعه از میدان جنگ منجر میشود و این دقیقاً هدف ادراکی دشمن در تنظیم میدان نبرد است. رژیم صهونیستی در جنگهای پیش از این، در ایجاد شکاف بین حزبالله و حماس و مردم کشورشان، این سبک روایی را تست کرده است. نهایت این مسیر ادراکی در لبنان و فلسطین تا همراهی بخشی از بدنه دولتی و مردمی با خلع سلاح حماس و حزبالله نیز پیش رفته است. از این رو موضوع شکاف بین نیروهای نظامی و مردم، یک امر عاطفی صرف نیست، بلکه موضوعی راهبردی است که آیندۀ جنگ، میزان همراهی مردم با آن و درک مردم از دشمن را تعیین میکند. انسان رزمنده یا جنگافزار ماشینی؟ در کنار طرح دشمن برای مهندسی ادراک مردم، پرداخت کوتاه رسانههای داخلی به سوژههای نظامی و عبور سریع از آنها بدون پیوند دادن به زندگی اجتماعی، این شکاف را عمیقتر میکند. نیروهای نظامی در روایت خبری به نقش نظامی تقلیل مییابند و دیگر انسان نیستند؛ و از آن مهمتر، از بافت اجتماعی جدا میشوند. در حالی که هر نیروی نظامی، خود بخشی از همین جامعه است و حذف این پیوند در روایت، بهمعنای حذف او از دایرۀ «ما» است. در چنین وضعیتی، حتی شدیدترین تلفات نظامی نیز فاقد بار عاطفی لازم در افکار عمومی خواهد بود. سوژههایی مانند ناو دنا و شهدای جوان آن که در حال بازگشت از یک رزمایش بودند، حدفاصلهای روایی هستند که با جریان روایی دشمن مقابله کنند؛ اما پرداخت کافی و صحیح نداشتهاند. اما برای مقابله با این الگو و جلوگیری از ارزشزدایی از مدافعان وطن، چه باید کرد؟ در قسمت دوم بخوانید. رسانه دقیق است مدرسۀ علوم رسانهای «دقیقه»
نظامیها دو بار شهید میشوند قسمت اول «نزدیکشون پایگاهی چیزی بوده که زدن؟» این سوالی است که پس از هر خبر انفجار، منتظر شنیدنش هستیم. اهمیتی ندارد که پاسخ این پرسش چه باشد؛ آنچه مهم است فرآیند ادراکیای است که این تفکیک را عادی کرده و به بیتوجهی نسبت به شهادت نیروهای نظامی انجامیده است. این الگو که مطابق بر طراحی شناختی دشمن است، چطور در ذهن مخاطب تثبیت شده، و چگونه در روایت رسانههای داخلی امتداد یافته است؟ کدام جان کمارزشتر است؟ یکی از اهداف کلیدی جنگ شناختی، که در اسناد پژوهشی ناتو در سال ۲۰۲۶ مورد تأکید است، تضعیف پیوند هویتی و عاطفی میان جامعه و نیروهای نظامی است؛ پیوندی که مستقیماً با انسجام اجتماعی، پذیرش هزینههای جنگ و ادراک تهدید گره خورده است. در چنین میدانی، هر خطای رسانهای، حتی اگر با نیت درست انجام شود، میتواند ناخواسته در راستای هدف دشمن عمل کند. مسئلۀ اصلی رسانههای داخلی، نه فقدان پوشش رسانهای، بلکه صورتبندی نادرست روایت است. الگوی غالب در خبررسانی با هدف اثبات مظلومیت، بر تمایزگذاری مداوم میان مردم و نظامی استوار شده است؛ تأکیدهایی از جنس «اینجا نظامی نبود» یا «اینها مردم عادی بودند» در ظاهر در خدمت محکومسازی حملات است، اما در سطح عمیقتر، یک دوگانه خطرناک میسازد؛ ادبیات تفکیک بهطور ضمنی این تصور را تثبیت میکند که هدف قرارگرفتن اهداف نظامی مصداق تجاوز دشمن نبوده و اهمیتی ندارد، در حالی که غیرنظامیان استثنا محسوب میشوند. نتیجۀ این الگو، شکلگیری یک سلسلهمراتب ارزشی ناخواسته میان جانها و تضعیف جایگاه نیروهای نظامی در ذهن جامعه است. گویی که شهادت نیروی نظامی موضوعی بیاهمیت است و تا زمانی که در جنگ نیروهای نظامی شهید شوند، جنگ به مردم ارتباطی ندارد. - ناراحت شدی؟ - بستگی داره! پیامد این سبک روایت، بازتولید چارچوبی است که دشمن در تلاش برای القای آن است: جنگی محدود و نقطهزن صرفاً علیه ساختار نظامی، نه علیه جامعه. در چنین شرایطی، مخاطب بهتدریج میآموزد که ابتدا بپرسد «هدف چه بوده است؟» و اگر پاسخ «نظامی» باشد، شدت حساسیت و واکنش عاطفی او کاهش مییابد. این روند زمانی که روزانه در دهها خبر اصابت تکرار شود، به عادیسازی شهادت نیروهای نظامی، کاهش خشم عمومی نسبت به دشمن، و فاصلهگیری جامعه از میدان جنگ منجر میشود و این دقیقاً هدف ادراکی دشمن در تنظیم میدان نبرد است. رژیم صهونیستی در جنگهای پیش از این، در ایجاد شکاف بین حزبالله و حماس و مردم کشورشان، این سبک روایی را تست کرده است. نهایت این مسیر ادراکی در لبنان و فلسطین تا همراهی بخشی از بدنه دولتی و مردمی با خلع سلاح حماس و حزبالله نیز پیش رفته است. از این رو موضوع شکاف بین نیروهای نظامی و مردم، یک امر عاطفی صرف نیست، بلکه موضوعی راهبردی است که آیندۀ جنگ، میزان همراهی مردم با آن و درک مردم از دشمن را تعیین میکند. انسان رزمنده یا جنگافزار ماشینی؟ در کنار طرح دشمن برای مهندسی ادراک مردم، پرداخت کوتاه رسانههای داخلی به سوژههای نظامی و عبور سریع از آنها بدون پیوند دادن به زندگی اجتماعی، این شکاف را عمیقتر میکند. نیروهای نظامی در روایت خبری به نقش نظامی تقلیل مییابند و دیگر انسان نیستند؛ و از آن مهمتر، از بافت اجتماعی جدا میشوند. در حالی که هر نیروی نظامی، خود بخشی از همین جامعه است و حذف این پیوند در روایت، بهمعنای حذف او از دایرۀ «ما» است. در چنین وضعیتی، حتی شدیدترین تلفات نظامی نیز فاقد بار عاطفی لازم در افکار عمومی خواهد بود. سوژههایی مانند ناو دنا و شهدای جوان آن که در حال بازگشت از یک رزمایش بودند، حدفاصلهای روایی هستند که با جریان روایی دشمن مقابله کنند؛ اما پرداخت کافی و صحیح نداشتهاند. اما برای مقابله با این الگو و جلوگیری از ارزشزدایی از مدافعان وطن، چه باید کرد؟ در قسمت دوم بخوانید. رسانه دقیق است مدرسۀ علوم رسانهای «دقیقه» نظامیها دو بار شهید میشوندقسمت دومدر قسمت اول به آسیبشناسی روایت اشتباه رسانههای ایران در پوشش شهدای غیرنظامی، و ارزشزدایی از جان افراد نظامی پرداختیم. اما برای مقابله با الگوی دشمن، چه باید کرد؟
از «چه بود» و «چه نبود»، به «چه شد»زاویه دید گزارش خبری باید از تمرکز صرف بر «هدف اصابت» به سمت «بافت اجتماعی و تجربۀ زیسته مردم» و روایت واقعه از «چه کسی یا چه مکانی هدف بود» به «چه بر سر جامعه آمد» تغییر کند. در گزارش از اهداف نظامی مانند پاسگاه یا پایگاه بسیج، نباید صرفاً به نام و کارکرد نظامی آن بسنده کرد؛ بلکه باید درهمتنیدگی آن با زندگی شهری برجسته شود؛ مثلاً توضیح داده شود که این ساختمان در دل یک محله قرار داشته، مردم با صدای اصابت از خانههای خود بیرون آمدهاند، خانهها آسیب دیده و شیشههای چندین خانه ریخته است و ترس و ناامنی به کل منطقه سرایت کرده است. چنین تغییری، بدون آنکه از شدت محکومیت حملات بکاهد، مانع از شکلگیری دوگانه نظامی-غیرنظامی میشود و در عین حال، قساوت دشمن را در بستری واقعیتر و مؤثرتر به نمایش میگذارد، و نشان میدهد که زمانی که جنگ با تخریب و اضطراب خود وارد شهر میشود، روان هیچ انسانی در امان نیست. این نوع روایت، هم افسانه «اصابت نقطهزن و محدود» را تضعیف میکند و هم نیروهای نظامی را بهعنوان بخشی از جامعه بازنمایی میکند. گزارش چه میدانی؟اصلاح این وضعیت، پیش از هر چیز نیازمند تغییر در منطق زبان خبر است. روایت باید از یک الگوی تفکیکی به یک الگوی یکپارچه حرکت کند:الف) به جای تأکید بر «نظامی نبودن» یک مکان، بر «حضور زندگی انسانی» در آن تمرکز شود؛ب) بهجای تقلیل نیروهای نظامی به هدف اصابت، نقش آنها به عنوان بخشی از جامعه و مسئول امنیت آن در زمان تجاوز دشمن، دزدی مسلحانه، مقابله با اوباش و حراست از مردم، برجسته شود؛ج) باید پیوند میان حمله و تجربۀ زیسته مردم بازسازی شود؛ بهگونهای که حتی در حمله به یک هدف نظامی نیز، اثر آن بر زندگی شهری، ترس عمومی و آسیب به بافت اجتماعی به تصویر کشیده شود؛د) در گزارش از اهداف غیرنظامی نیز باید از پرسشهای سلبی مانند «اینجا که دیگه نظامی نبود!» پرهیز شود بهجای آن، مستقیماً بر کارکرد انسانی فضا، زندگی جاری در آن و پیامدهای حمله بر مردم تمرکز شود. «فدای سر امام زمان!»در سطح گزارشهای تکمیلی، لازم است از روایتهای کلیشهای و بریدهای که صرفاً به چند عبارت فداکارانه خانواده شهدا محدود میشوند فاصله گرفته شود. این نوع روایت، به دلیل فقدان زمینهسازی عاطفی، توان درگیر کردن مخاطب را ندارد. در عوض لازم است روایتهایی ساخته شود که ابتدا «سنگینی فقدان» را برای مخاطب قابل لمس کند. گفتوگو با مادران، همسران و خواهران نیروهای نظامی اعم از پلیس و سربازان باید شامل خاطراتی از زندگی، نگرانیها، آرزوها، دشواریهای مأموریتها از مواجهه با ناامنیهای شهری و مجرمان خشن تا حضور در مأموریتهای مرزی یا شرایط جنگی و جایگاه عاطفی فرد در خانواده باشد تا نشان دهد شهید «ارزشمندترین دارایی» آنان بوده است. در این صورت است که فقدان او بهعنوان «از دست رفتن یک انسان عزیز» برای مخاطب قابل درک میشود و جملات فداکارانه خانواده مانند «فدای سر این ملت» از حالت شعاری خارج میشود؛ معنا و وزن واقعی پیدا میکند؛ و مخاطب را درگیر میسازد. خلق کاراکتر قهرمانالگوی موفق در این زمینه، همان ساختار روایی آثار سینمایی دفاع مقدس است. در این تولیدات، بخش عمدۀ روایت صرف ساختن تصویر گرم، نزدیک و ملموس از فرد در خانواده و میان دوستان و همکاران میشود و سپس لحظه شهادت! در مقابل، خبررسانی فعلی اغلب بدون این زمینهسازی، مستقیماً به لحظه شهادت میپردازد و در نتیجه، سوژهای سرد و تکراری تولید میکند. ادامه این روند، به عادیسازی تلفات و تعمیق فاصله میان مردم و نیروهای نظامی منجر میشود و باعث ساخت تصویر فانتزی و بیخطر از جنگ میشود.نظامیهای ایران بخشی از بدنه جامعه؛ و بلکه سپر محافظ مردم هستند. حمله به محافظان مردم، مقدمه (و در اینجا توأمان با) حمله به مردم است. پرهیز از شهید کردن روایت شهدای نظامی، و بازگشت به یک روایت انسانی، پیوسته و اجتماعی از جنگ، نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت راهبردی است؛ در خبر، در گزارش و در روایت.
رسانه دقیق است مدرسۀ علوم رسانهای «دقیقه»۱۷۱۱
از آتش موشک به خواب کودکبرتری در میدان، برتری در رسانه، برتری در افکار عمومی. اینها سه مفهوم متمایز هستند که به هم متصلند؛ اما گاهی افکار عمومی با وجود برتری میدانی، احساس پیروزی ندارند. برای درک تفاوت آنها، به این سوال پاسخ دهید: با اتمام جنگ دوازدهروزه، با وجود آنکه موضع مراجع سیاسی و نظامی روایت پیروزی بود، آیا شما با شنیدن خبر آتشبس، برای جشن و بوق زدن به خیابانها رفتید؟ما پیروز شده بودیم؛ اما احساس پیروزی نداشتیم!
شلیک به ادراکدر ادبیات معاصر مطالعات جنگ، بهویژه در چارچوب «جنگ شناختی» جنگ نه صرفاً بهعنوان تقابل فیزیکی نیروها، بلکه بهمثابه رقابت برای شکلدهی به ادراک، تفسیر و تصمیمگیری انسانها تعریف میشود. در این رویکرد، ذهن انسان به میدان اصلی نبرد تبدیل شده و هدف عملیاتها، تأثیرگذاری بر نحوۀ فهم واقعیت و تجربۀ زیستۀ افراد است، نه صرفاً تغییر وضعیت میدانی. بر این اساس، پیروزی نظامی زمانی کامل تلقی میشود که بتواند به تغییر در سطح ادراک عمومی و تجربۀ اجتماعی منجر شود. جنگ در خط مقدم و برای نظامیان همواره ملموس و محسوس بوده است؛ اما این تغییر پارادایم به این معناست که جنگ، برای آنکه برای همه «واقعی» و «معنادار» شود، باید در زندگی روزمرۀ شهروندان ادغام گردد. اگر کنشهای نظامی به تجربۀ ملموس افراد از امنیت، ناامنی یا اختلال در زندگی روزمره متصل نشوند، در سطح ادراک عمومی بهصورت پدیدهای دور و انتزاعی باقی میمانند. این وضعیت در مطالعات جدید بهعنوان شکاف میان «برتری عملیاتی» و «اثر شناختی» توصیف شده است. جنگ دور، جنگ نزدیکنمونۀ تجربی این شکاف را میتوان در جنگهای ایالات متحده در عراق و افغانستان مشاهده کرد. با وجود برتری قاطع نظامی، بخش عمدهای از جامعۀ آمریکا تجربۀ مستقیمی از جنگ نداشت؛ نه بسیج عمومی شکل گرفت، نه زندگی روزمره دچار اختلال جدی شد، و نه تهدید بهصورت بدنمند تجربه شد. در نتیجه، جنگ در سطح ادراک عمومی به یک پسزمینۀ خبری تقلیل یافت و دستاوردهای نظامی نیز نتوانستند به تجربهای جمعی و ملموس تبدیل شوند.در مقابل، در تجربۀ رژیم صهیونیستی، اتصال جنگ به زندگی روزمره بسیار مستقیمتر است. حملات موشکی، آژیرهای مداوم، و حضور پناهگاهها در بافت شهرکها باعث شدهاند که جنگ بهطور مستمر در تجربۀ زیستۀ شهرکنشینان حضور داشته باشد. در این شرایط، حتی تغییرات کوچک در شدت درگیری، بلافاصله در زندگی روزمره قابلادراک میشود و معنا پیدا میکند. بنابراین شهرکنشینان رژیم هر روز به صورت مستقیم اراده و اقدامات نظامی ایران را درک میکنند.از منظر علوم شناختی، این تفاوت با مفاهیمی مانند «دسترسپذیری شناختی» و «برجستگی تهدید» توضیح داده میشود. افراد اهمیت و فوریت یک پدیده را بر اساس میزان حضور آن در تجربۀ روزمره یا حافظۀ در دسترس خود ارزیابی میکنند؛ بنابراین، آنچه لمس نمیشود، معمولاً مهم تلقی نمیشود. نشانۀ روز جنگ در شب شهربر این اساس، میتوان یک اصل عملیاتی دقیق را در پوشش جنگ صورتبندی کرد: هر کنش نظامی باید به یک پیام ادراکی قابلتجربه در زندگی روزمره ترجمه شود؛ در غیر این صورت توسط مردم «احساس» نخواهد شد. برای مثال، اگر در یک عملیات، هواپیماهای سوخترسان دشمن با موفقیت هدف قرار گرفته، این کنش نباید فقط در سطح نظامی گزارش شود که: «حملات پهپادی ارتش به هواپیماهای سوخترسان در فرودگاه بنگوریون»؛ بلکه باید به تجربۀ زیستۀ مردم تهران متصل گردد: «کاهش صدای انفجارها و آرامتر بودن امشب شهر تهران، نتیجۀ اختلال در زنجیره پشتیبانی هوایی دشمن است». در اینجا، یک کنش تاکتیکی به یک تجربۀ ملموس (شب آرامتر) ترجمه شده و همین ترجمه است که آن را به دستاورد قابل درک تبدیل میکند. حالا میتوان از شهروندان تهران انتظار داشت که صبح پس از یک خواب آرام، با خواندن این خبر، «احساس» افتخار و قدردانی داشته باشند. رسانه دقیق است مدرسۀ علوم رسانهای «دقیقه»۷۳۳۱
روز ترمیمِ خشمِ شبپنج اصلاح پیشنهادی به حاکمیت جهت مداخلۀ ارتباطی در بزنگاه آتشبسقسمت اول
شوک، خلأ، اعتماداعلام ناگهانی و شبانۀ خبر آتشبس، فارغ از محتوای سیاسی و سازوکارهای منتهی به آن، در افکار عمومی که طی چهل روز مستمراً پیگیر جنگ بوده است، وضعیتی از شوک، ابهام و تحیر ایجاد کرده است. در صورت عدم ترمیم سریع این ضربۀ شبهشبیخون، مانند آتشبس جنگ دوازدهروزه، حتی پس از گذشت چند هفته، بخش بزرگی از افکار عمومی (در جنگ دوازدهروزه، حدود یک سوم) با این وضعیت کنار نخواهند آمد. بنابراین، مداخلۀ ارتباطی فوری و منسجم ضرورت دارد. راهحل چیست؟وزیر محترم امور خارجه، آقای دکتر عراقچی، اگر تمایل دارند که در فرآیند مذاکرات نیز مانند روزهای جنگ مورد اعتماد مردم باقی بمانند، باید از ماجراهای بامداد چهارشنبه، قصهای برای گفتن داشته باشند. پیشنهاد میشود که ایشان شخصاً (و نه با واسطه آقای بقایی یا سایر دیپلماتهای ارشد وزارتخانه) با مردم تخاطب داشته باشند. این مواجهه باید سه مؤلفه داشته باشد: نخست، درک نشان دادن، به رسمیت شناختن و اعتباربخشی به احساسات ناخوشایند عمومی؛دوم، قدردانی از نقش مردم بهعنوان کانون ثقل قدرت اجتماعی در ایام جنگ، همراه با پذیرش مسئولیت در نحوۀ اطلاعرسانی؛ و سوم، ارائۀ روایتی اقناعی برای موجه ساختن نحوۀ پذیرش و اعلام ناگهانی خبر آتشبس، با یک دلیل واقعی یا انتزاعی.
تثبیت وحدت فرماندهیهمزمان، هرگونه ادراک از شکاف یا ناهماهنگی در سطوح مختلف حاکمیت باید بهسرعت مدیریت و ترمیم شود. روایت پیروزی از همان منبعی جذب و باور میشود که در این چهل روز منبع دریافت غرور و عزت بوده است: سخنگوی مقتدر قرارگاه خاتم الانبیا، با همان سبک قرائت همیشگی. ارائۀ روایتی پیوسته از مسیر طیشده تا به اینجا، همراه با جمعبندی مشخص از نحوۀ اعمال فشار و تضعیف دشمن، به تثبیت احساس هماهنگی و وحدت فرماندهی میانجامد. جناب سخنگو میتوانند در این دو هفته نیز برای بهروزرسانی وضعیت نظامی کشور و منطقه همچنان بیانیههای ویدیویی منتشر کنند؛ نشانهای از آنکه جنگ به پایان نرسیده، و دستهای ما روی ماشه است.
دستاوردبافی ممنوعدر سطح مدیریت هیجانات جمعی، باید تداوم درجاتی از خشم در افکار عمومی را تا چند روز آتی در نظر گرفت و با آن کار کرد. چگونه؟ در این وضعیت، راهبردهای اقناعی مبتنی بر اغراق در دستاوردها کارآمد نخواهد بود. برجستهسازی جزئی و فهرستوار دستاوردها، در مقام توجیه تصمیم آتشبس و تحمیل احساس پیروزی به افکار عمومی، بهسرعت بهعنوان یک کنش تصنعی و تقلای مذبوحانه ادراک میشود و میتواند به فرسایش اعتماد بینجامد. سطح انتظارات شکلگرفته در افکار عمومی از دستاوردهای این جنگ بزرگ، فراتر از وضعیت فعلی است؛ بنابراین هرگونه القای «اکتفا» یا «اتمام» با مقاومت ذهنی مواجه خواهد شد. راهبرد مناسب، تأکید بر گشودهبودن پرونده و انتقال میدان تحقق مطالبات از عرصۀ نظامی به عرصۀ سیاسی است؛ پرونده جنگ بسته نشده تا پیروزیها و انتظارات ما در میدان دیپلماسی نقد شود.در شرایطی که هیجان غالب، خشم است، جهتدهی روایت بهسوی سلب اهداف و منافع دشمن، قابلپذیرشتر است از تمرکز بر ایجاب دستاوردهای داخلی. تمرکز بر تحقیر، ناکامی و عقبنشینی طرف مقابل، با ساختار هیجانی مخاطب همخوانتر است. هنگامی که خشم بالاست، تحقیر دشمن کار میکند: به خوبی مقاومت کردیم و دشمن گستاخ عقب نشست. جمعبندی ما تا این موقف، همین است. همچنان کمربندها را محکم ببندیم که مسیر ادامه دارد.
ادامه در قسمت دوم
رسانه دقیق استمدرسۀ علوم رسانهای «دقیقه»
شوک، خلأ، اعتماداعلام ناگهانی و شبانۀ خبر آتشبس، فارغ از محتوای سیاسی و سازوکارهای منتهی به آن، در افکار عمومی که طی چهل روز مستمراً پیگیر جنگ بوده است، وضعیتی از شوک، ابهام و تحیر ایجاد کرده است. در صورت عدم ترمیم سریع این ضربۀ شبهشبیخون، مانند آتشبس جنگ دوازدهروزه، حتی پس از گذشت چند هفته، بخش بزرگی از افکار عمومی (در جنگ دوازدهروزه، حدود یک سوم) با این وضعیت کنار نخواهند آمد. بنابراین، مداخلۀ ارتباطی فوری و منسجم ضرورت دارد. راهحل چیست؟وزیر محترم امور خارجه، آقای دکتر عراقچی، اگر تمایل دارند که در فرآیند مذاکرات نیز مانند روزهای جنگ مورد اعتماد مردم باقی بمانند، باید از ماجراهای بامداد چهارشنبه، قصهای برای گفتن داشته باشند. پیشنهاد میشود که ایشان شخصاً (و نه با واسطه آقای بقایی یا سایر دیپلماتهای ارشد وزارتخانه) با مردم تخاطب داشته باشند. این مواجهه باید سه مؤلفه داشته باشد: نخست، درک نشان دادن، به رسمیت شناختن و اعتباربخشی به احساسات ناخوشایند عمومی؛دوم، قدردانی از نقش مردم بهعنوان کانون ثقل قدرت اجتماعی در ایام جنگ، همراه با پذیرش مسئولیت در نحوۀ اطلاعرسانی؛ و سوم، ارائۀ روایتی اقناعی برای موجه ساختن نحوۀ پذیرش و اعلام ناگهانی خبر آتشبس، با یک دلیل واقعی یا انتزاعی. تثبیت وحدت فرماندهیهمزمان، هرگونه ادراک از شکاف یا ناهماهنگی در سطوح مختلف حاکمیت باید بهسرعت مدیریت و ترمیم شود. روایت پیروزی از همان منبعی جذب و باور میشود که در این چهل روز منبع دریافت غرور و عزت بوده است: سخنگوی مقتدر قرارگاه خاتم الانبیا، با همان سبک قرائت همیشگی. ارائۀ روایتی پیوسته از مسیر طیشده تا به اینجا، همراه با جمعبندی مشخص از نحوۀ اعمال فشار و تضعیف دشمن، به تثبیت احساس هماهنگی و وحدت فرماندهی میانجامد. جناب سخنگو میتوانند در این دو هفته نیز برای بهروزرسانی وضعیت نظامی کشور و منطقه همچنان بیانیههای ویدیویی منتشر کنند؛ نشانهای از آنکه جنگ به پایان نرسیده، و دستهای ما روی ماشه است. دستاوردبافی ممنوعدر سطح مدیریت هیجانات جمعی، باید تداوم درجاتی از خشم در افکار عمومی را تا چند روز آتی در نظر گرفت و با آن کار کرد. چگونه؟ در این وضعیت، راهبردهای اقناعی مبتنی بر اغراق در دستاوردها کارآمد نخواهد بود. برجستهسازی جزئی و فهرستوار دستاوردها، در مقام توجیه تصمیم آتشبس و تحمیل احساس پیروزی به افکار عمومی، بهسرعت بهعنوان یک کنش تصنعی و تقلای مذبوحانه ادراک میشود و میتواند به فرسایش اعتماد بینجامد. سطح انتظارات شکلگرفته در افکار عمومی از دستاوردهای این جنگ بزرگ، فراتر از وضعیت فعلی است؛ بنابراین هرگونه القای «اکتفا» یا «اتمام» با مقاومت ذهنی مواجه خواهد شد. راهبرد مناسب، تأکید بر گشودهبودن پرونده و انتقال میدان تحقق مطالبات از عرصۀ نظامی به عرصۀ سیاسی است؛ پرونده جنگ بسته نشده تا پیروزیها و انتظارات ما در میدان دیپلماسی نقد شود.در شرایطی که هیجان غالب، خشم است، جهتدهی روایت بهسوی سلب اهداف و منافع دشمن، قابلپذیرشتر است از تمرکز بر ایجاب دستاوردهای داخلی. تمرکز بر تحقیر، ناکامی و عقبنشینی طرف مقابل، با ساختار هیجانی مخاطب همخوانتر است. هنگامی که خشم بالاست، تحقیر دشمن کار میکند: به خوبی مقاومت کردیم و دشمن گستاخ عقب نشست. جمعبندی ما تا این موقف، همین است. همچنان کمربندها را محکم ببندیم که مسیر ادامه دارد.ادامه در قسمت دوم
رسانه دقیق استمدرسۀ علوم رسانهای «دقیقه»۸
روز ترمیمِ خشمِ شبپنج اصلاح پیشنهادی به حاکمیت جهت مداخلۀ ارتباطی در بزنگاه آتشبس
ادامه از قسمت اول
سفر هیجانی مخاطبخشم، بهطور مستقیم به غرور متصل نمیشود و در یک تودۀ هیجانیِ خشمگین و آشفته، امکان تزریق پایدار احساسات مثبت وجود ندارد. مداخلۀ مؤثر مستلزم طراحی یک مسیر هیجانی مرحلهبندیشده است:در گام نخست، باید خشم موجود بهصورت کامل و هدفمند به سوی دشمن جهتدهی شود.همزمان، مناسک و قالبهای جمعی برای ابراز مجدد خشم و بازتولید بیاعتمادی نسبت به دشمن طراحی و فعال گردد. دشمن، همان دشمن است، و پیام مردم به دشمن همچنان اهمیت دارد.در ادامه، بازخوانی روزهای جنگ با تأکید بر نقاط اعمال قدرت، تحقیر و واردسازی هزینه به دشمن، میتواند به تثبیت این جهتگیری کمک کند. همچنین، روایتپردازی متمرکز بر پروندههای شاخص و نمادین: شکستن کمر هواپیمای آواکس، یا شکست سنگینی در اصفهان، یا شکار جنگندههای پیشرفته دشمن، و...در نهایت، از دل «اعجاب» برآمده از این فرایند روایی، میتوان بهتدریج پلی به سوی غرور ملی ایجاد کرد.
ادب کردن بچه پرروبخشی از خشم شکلگرفته پیرامون خبر آتشبس، ریشه در ادراک «گستاخی دشمن» و بهویژه کنشهای نمادین شخص ترامپ است. مانند آنچه در فیلم سینمایی «دیدن این فیلم جرم است» میبینیم، حتی اگر افکار عمومی با عقلانیت نظام کنار بیاید، دلش رضا نمیدهد بدون آنکه شاخ ترامپ بشکند، معرکه فیصله یابد. ایران دوست دارد، ولو برای یک لحظه، ترامپ علناً چک بخورد. نیاز به «نشانۀ تنبیه» یک مؤلفۀ ادراکی تعیینکننده در فرایند اقناع است. این همان چیزی است که ترامپ در نمایش آن بسیار خسیس است. پس چگونه این تمایل بهحق را، نه حذف، که مدیریت و ارضا کنیم؟ راهکار پیشنهادی، بازنمایی نظاممند «تصویر تحقیرشدۀ ترامپ» در میدان ادراک جهانی است. بهرهگیری از محتوای تولیدشده توسط کاربران بینالمللی، تحلیلگران و حتی برخی جریانهای انتقادی درون آمریکا، که به تبیین عقبنشینی، تناقضگویی یا ناکامیهای او پرداختهاند، میتواند کارکردی جایگزین برای این نیاز ایفا کند. با توجه به آنکه عموم علاقهمندان خارجی مقاومت و ایران، عظمت عقبنشینی ترامپ را درک کردهاند، ترجمه، برجستهسازی و بازنشر محتواهای تحسین ایران و تمسخر ترامپ، به بازسازی احساس «برقراری توازن نمادین» کمک خواهد کرد. در این چارچوب، افکار عمومی نه از مسیر ادعای مستقیم، بلکه از رهگذر مشاهدۀ بازتابهای بیرونی، به ادراک تعدیلشدهای از وضعیت دشمن دست مییابد؛ ادراکی که میتواند بخشی از خشم انباشته را تخلیه و آن را در مسیر قابلکنترلتری هدایت کند.
رسانه دقیق استمدرسۀ علوم رسانهای «دقیقه»
ادامه از قسمت اول
سفر هیجانی مخاطبخشم، بهطور مستقیم به غرور متصل نمیشود و در یک تودۀ هیجانیِ خشمگین و آشفته، امکان تزریق پایدار احساسات مثبت وجود ندارد. مداخلۀ مؤثر مستلزم طراحی یک مسیر هیجانی مرحلهبندیشده است:در گام نخست، باید خشم موجود بهصورت کامل و هدفمند به سوی دشمن جهتدهی شود.همزمان، مناسک و قالبهای جمعی برای ابراز مجدد خشم و بازتولید بیاعتمادی نسبت به دشمن طراحی و فعال گردد. دشمن، همان دشمن است، و پیام مردم به دشمن همچنان اهمیت دارد.در ادامه، بازخوانی روزهای جنگ با تأکید بر نقاط اعمال قدرت، تحقیر و واردسازی هزینه به دشمن، میتواند به تثبیت این جهتگیری کمک کند. همچنین، روایتپردازی متمرکز بر پروندههای شاخص و نمادین: شکستن کمر هواپیمای آواکس، یا شکست سنگینی در اصفهان، یا شکار جنگندههای پیشرفته دشمن، و...در نهایت، از دل «اعجاب» برآمده از این فرایند روایی، میتوان بهتدریج پلی به سوی غرور ملی ایجاد کرد. ادب کردن بچه پرروبخشی از خشم شکلگرفته پیرامون خبر آتشبس، ریشه در ادراک «گستاخی دشمن» و بهویژه کنشهای نمادین شخص ترامپ است. مانند آنچه در فیلم سینمایی «دیدن این فیلم جرم است» میبینیم، حتی اگر افکار عمومی با عقلانیت نظام کنار بیاید، دلش رضا نمیدهد بدون آنکه شاخ ترامپ بشکند، معرکه فیصله یابد. ایران دوست دارد، ولو برای یک لحظه، ترامپ علناً چک بخورد. نیاز به «نشانۀ تنبیه» یک مؤلفۀ ادراکی تعیینکننده در فرایند اقناع است. این همان چیزی است که ترامپ در نمایش آن بسیار خسیس است. پس چگونه این تمایل بهحق را، نه حذف، که مدیریت و ارضا کنیم؟ راهکار پیشنهادی، بازنمایی نظاممند «تصویر تحقیرشدۀ ترامپ» در میدان ادراک جهانی است. بهرهگیری از محتوای تولیدشده توسط کاربران بینالمللی، تحلیلگران و حتی برخی جریانهای انتقادی درون آمریکا، که به تبیین عقبنشینی، تناقضگویی یا ناکامیهای او پرداختهاند، میتواند کارکردی جایگزین برای این نیاز ایفا کند. با توجه به آنکه عموم علاقهمندان خارجی مقاومت و ایران، عظمت عقبنشینی ترامپ را درک کردهاند، ترجمه، برجستهسازی و بازنشر محتواهای تحسین ایران و تمسخر ترامپ، به بازسازی احساس «برقراری توازن نمادین» کمک خواهد کرد. در این چارچوب، افکار عمومی نه از مسیر ادعای مستقیم، بلکه از رهگذر مشاهدۀ بازتابهای بیرونی، به ادراک تعدیلشدهای از وضعیت دشمن دست مییابد؛ ادراکی که میتواند بخشی از خشم انباشته را تخلیه و آن را در مسیر قابلکنترلتری هدایت کند. رسانه دقیق استمدرسۀ علوم رسانهای «دقیقه»۵۱
آغاز ثبتنام دوره «رسانه محور نبرد» مدرسه علوم رسانهای دقیقه با همکاری خانهاندیشهورزان و دانشکده هنر و رسانه شهید آوینی برگزار میکند:دوره فشرده تدارک عملیاتی برای روایت جنگ ویژه فعالان رسانه در میانه میدان️ سرفصلهای زیرساخت روایت جنگ:سواد پایه نظامی برای رسانهایهاآمریکاشناسی برای جنگشناخت ساختار رژیم صهیونیستیمرور ژئوپولتیک منطقه در جنگجهتگیری جریانهای اسلامی منطقهچهرهها و رسانههای اصلی جهانافکار عمومی آمریکا، جهان عرب و چینسناریوهای پایانبندی جنگ️ سرفصلهای راهبری رسانهای جنگ:رسانههای ایرانی جنگ و مخاطب جهانیبرندهای رسانهای ایران در توئیترروایت میدانی جنگخبررسانی در بحرانتبلیغات محیطی جنگطنز نقطهزن جنگروایت موثر دستاوردهای جنگمدیریت تعامل با سلبریتیها با حضور اساتید مطرح و مجرب هر حوزه مباحث فشردهشده جهت کاربرد در میدان جنگ برگزاری آنلاین به منظور تسهیل شرکت در دوره مهلت ثبتنام: چهارشنبه ۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ آغاز دوره: ۲ اردیبهشت لینک ثبتنام سریع:survey.porsline.ir/s/2JPRuRnW رسانه دقیق استمدرسۀ علوم رسانهای «دقیقه»۱۰۶۲۲۲۱۱ دوره «رسانه محور نبرد»متناسب با شرایط جنگ، امکان دسترسی شما را به محتوایی فشرده و کاربردی فراهم کرده است و میتوانید با ثبتنام در این دوره، روزانه از یک یا دو سرفصل ارائهشده در دوره بهرهمند شوید. نحوه برگزاری دورهاین دوره مجازی آنلاین در یک بازه دهروزه، با حجم روزانه یک یا دو کلاس برگزار میگردد تا همه فعالان رسانهای در ایران بتوانند برای رویدادهای پیشِ رو آمادگی خود را ارتقا بدهند. این دوره چه مزیتهایی دارد؟سرفصلهای دوره رسانه محور نبرد، براساس آسیبشناسی فعالیت فعالان رسانهای در چهل روز اول جنگ تهیه شده است، تا بتواند میدان رسانه را برای فعالیت حرفهای درباره جنگ رمضان یا نبردهای پیش رو تجهیز کند. اساتید این دوره مبتنی بر دانش و تجربه حضور قدرتمند و مؤثر در میدان رسانهای جنگهای ایران با آمریکا و رژیم صهیونیستی انتخاب شدهاند. هر سرفصل امکان بسط و تفصیل به اندازه چند واحد دانشگاهی را دارد؛ اما اساتید دوره در یک برنامهریزی فشرده و نقطهزن، از هر سرفصل مطابق با نیاز شرکتکنندگان و اقتضای میدان ارائههای چکیده و کاربردی خواهند داشت تا زمان کلاس صرف بیان کلیات گِرد یا جزئیات حاشیهای نگردد. در دوره رسانه محور نبرد، شما برای جنگ تجهیز میشوید و مباحث اضافه نمیشنوید. اساتید دوره رسانه محور نبرد چه کسانی هستند؟در این دوره در خدمت بهترین اساتید از بدنه تحلیلی و کارشناسی هر سرفصل خواهیم بود که از افراد مؤثر در حوزه تخصصی خود در دو جنگ اخیر بودهاند. ترجیح ما بر این بوده که اساتید تخصصی نیز، مشغول در رسانهها و مرتبط با فضای رسانهای کشور باشند تا نیازهای فعالان رسانهای را بهتر درک کنند. امیدواریم بتوانیم به کمک برترین اساتید، خلأهای ذهنی و خطاهای ناشی از بیاطلاعی راهبردی را به حداقل برسانیم تا رسانه بتواند با بالاترین قوت و دقت در راستای وظیفه خود در این نبرد ایفای نقش کند.به زودی استاد هر سرفصل نیز معرفی خواهد شد. چگونه ثبتنام کنیم؟تنها با درج مشخصات خود در پیوند پرسلاین، به گروه شرکتکنندگان خواهید پیوست و همکاران «دقیقه» با شما ارتباط خواهند گرفت.survey.porsline.ir/s/2JPRuRnWهزینه شرکت در دوره ۳۰۰ هزارتومان است. برای دانشجویان رشتههای مرتبط، و برخی دانشگاهها، همچنین معرفیشدگان از طرف اساتید و فعالان رسانهای، کد تخفیف ویژه در نظر گرفته شده است. رسانه دقیق است مدرسۀ علوم رسانهای «دقیقه»۶۱۱۱
معرفی اساتید دوره «رسانه محور نبرد» فواد ایزدیتحلیلگر مسائل آمریکاسرفصل «افکار عمومی آمریکا» مرتضی خلفیزادهمعاون تبلیغات سازمان زیباسازی شهر تهرانسرفصل «تبلیغات محیطی جنگ» مختار حدادروزنامهنگار و تحلیلگر مسائل بینالمللیسرفصل «افکار عمومی جهان عرب» علی عبدیپژوهشگر و تحلیلگر یهود و فلسطینسرفصل «شناخت ساختار رژیم صهیونیستی» محمدمحسن دوباشیکارشناس نوآوری اجتماعی و فعال رسانهایسرفصل «روایت موثر دستاوردهای جنگ» امیرعلی ابوالفتحتحلیلگر مسائل آمریکاسرفصل «شناخت ساختارهای آمریکا در جنگ» محمد لسانیپژوهشگر و کارشناس سواد رسانهسرفصل «رسانه ایران و مخاطب جهانی» علیرضا کمیلیتحلیلگر مسائل جهان اسلامسرفصل «شناخت جریانهای اسلامی» میکائیل دیانیکارگردان و فعال رسانهسرفصل «مدیریت تعامل با سلبریتیها» علی صمدزادهپژوهشگر امنیت و روابط بینالمللسرفصل «ژئوپولتیک منطقه» الهام عابدینیکارشناس و فعال رسانه بینالمللسرفصل «چهرهها و رسانههای اصلی جهان»و دیگر اساتید برجسته کشور... با ثبتنام در دوره «رسانه محور نبرد» و حضور در کلاس اساتید خبره هر حوزه، آمادگی خود را برای روایت جنگ بالا ببرید. مهلت ثبتنام: پنجشنبه ۳ اردیبهشت ۱۴۰۵ لینک ثبتنام سریع:survey.porsline.ir/s/2JPRuRnW رسانه دقیق استمدرسۀ علوم رسانهای «دقیقه»۹۵۳۲آیا برای شرکتکنندگان در دوره رسانه محور نبرد، تخفیف در نظر گرفته شده است؟بله؛
دانشجویان رشتههای ارتباطات و رسانه؛معرفیشدگان از طرف فعالان رسانهای؛معرفیشدگان از طرف اساتید دقیقه؛️شامل تخفیف ویژه ثبتنام دوره خواهند شد.شما میتوانید با ارائه کد معرف خود در فرم ثبتنام، از تخفیفهای ۳۰ تا ۶۰ درصدی بهرهمند شوید.
۶۲۱
آغاز دوره «رسانه محور نبرد» از امروز کلاس «شناخت ساختار رژیم صهیونیستی برای جنگ» جناب آقای علی عبدیپژوهشگر و تحلیلگر مسائل یهود و فلسطین۱۲۲۱۱
دوره «رسانه محور نبرد» | هماکنون کلاس «شناخت افکار عمومی آمریکا» جناب آقای دکتر فواد ایزدیپژوهشگر و تحلیلگر مسائل آمریکا رسانه دقیق استمدرسۀ علوم رسانهای «دقیقه»۳۲۲۱