#گزارش موج جدید ملیسازی نیکلاس مالدر؛ استادیار تاریخ مدرن در دانشگاه کرنل در سالهای اخیر، دولتها با سریعترین آهنگ در ۵۰ سال گذشته در حال تصاحب بنگاهها و منابع خصوصی هستند. از فرانسه و آلمان تا بریتانیا و روسیه، نمونههای متعددی از ملیسازی صنایع و منابع طبیعی در سراسر جهان دیده میشود. این مقاله نشان میدهد این روند در واقع چهارمین موج بزرگ ملیسازی در صد سال گذشته است. نویسنده برای فهم ویژگی متمایز موج کنونی، سه موج پیشین در دهههای ۱۹۳۰، ۱۹۴۰ و ۱۹۷۰ را مرور میکند. هر یک از این موجها با ترکیبی از بحران اقتصادی، فشار سیاسی و شرایط پولی خاص خود شکل گرفتهاند، از رکود بزرگ تا پایان نظام برتون وودز و شوک نفتی. مقاله نشان میدهد چگونه عواملی مانند تورم و میزان تحرک سرمایه، هزینه و امکانپذیری ملیسازی را در هر دوره تعیین کردهاند. سپس به موج چهارم در دهه ۲۰۲۰ میپردازد که ریشه در بحران مالی ۲۰۰۸، همهگیری کرونا و ملاحظات امنیت ملی و تغییرات اقلیمی دارد. در پایان، نویسنده پیامدهای این روند برای آینده تجارت، سرمایهگذاری و یکپارچگی اقتصاد جهانی را بررسی میکند. متن کامل را از اینجا بخوانید. @development_studies @cdstt۱۲
#گزارش کینز برای زمانهٔ ما رابرت اسکیدلسکی کینز بر خلاف اقتصاددانان نئوکلاسیک، آینده را ذاتاً غیرقابل پیشبینی میدانست و ترجیح میداد «مبهم اما درست» باشد تا «دقیق اما اشتباه». این باور او را به نظریهای دربارۀ پول رساند که در آن پول صرفاً ابزار مبادله نیست، بلکه پناهگاهی روانی در برابر عدمقطعیت است. این مقاله سیر تحول فکری کینز، از نقد استاندارد طلا تا نظریۀ رجحان نقدینگی را دنبال میکند. نویسنده نشان میدهد چگونه این ایدهها بحرانهایی مانند سال ۲۰۰۸ و همهگیری کووید را نیز توضیح میدهند. در ادامه، مقاله به بُعد اخلاقی نگاه کینز به پول میپردازد؛ جایی که «عشق به پول» را نوعی بیماری روانی و ریشۀ کشمکش میان طلبکاران و بدهکاران در تاریخ اقتصادی میداند. سه درس اصلی کینز برای امروز معرفی میشود: بازاندیشی در هدف رشد اقتصادی، بازگرداندن ثروتهای احتکارشده به گردش و مواجهۀ شجاعانه با بحرانهای زمانه. طرحهای پولی کینز مانند ایدۀ «بانکور» نیز در پیوند با چالشهای امروز نظام دلارمحور بررسی میشود. مقاله با این پرسش پایان مییابد که آیا میتوان بدون فاجعهای بزرگ، سیاستگذاران را از چارچوبهای فکری کهنه رها کرد. متن کامل را از اینجا بخوانید. @development_studies @cdstt۵
#گزارش آیا برای نجات دموکراسی لیبرال دیر شده است؟ دارون عجماوغلو، برندۀ نوبل اقتصاد ۲۰۲۴، در کتاب جدیدش به بحران دموکراسی لیبرال میپردازد و فراخوانی جدی برای اقدام مطرح میکند. مارتین ولف در این یادداشت، استدلالهای او را دربارۀ ماهیت لیبرالیسم و پیوند آن با دموکراسی بررسی میکند. عجماوغلو سه سنت فکری رقیب یعنی لیبرالیسم پیشرو، کلاسیک و سوسیالدموکراتیک را از هم متمایز میکند و خود را در جریان سوم، یعنی ایدۀ «عدم سلطه»، قرار میدهد. او بر اساس چهار پیشفرض و چهار رکن اساسی، مفهوم «لیبرالیسم طبقه کارگر» را بهعنوان ایدۀ محوری کتاب طرح میکند. در ادامه، یادداشت به تحلیل عجماوغلو از بحران کنونی لیبرالیسم میپردازد که ریشه در تناقضهای درونی آن و تحولات بزرگ اقتصادی مانند صنعتزدایی و افول اتحادیههای کارگری دارد. نقش رشد بخش فناوری و الگوریتمهای هوش مصنوعی در تشدید این بحران نیز بررسی میشود. سپس پنج راهکار پیشنهادی او برای بازسازی رفاه مشترک و نجات دموکراسی لیبرال معرفی میگردد. در پایان، مارتین ولف با نگاهی انتقادی، تردیدهای خود را دربارۀ امکان تحقق این بازسازی و آیندۀ سیاست در عصر هوش مصنوعی مطرح میکند. متن کامل را از اینجا بخوانید. @development_studies @cdstt۵«اژدهای مهارشده».pdf
۱۵۳.۷۶ کیلوبایت
#یادداشت «اژدهای مهارشده»؛ بازخوانی راهبرد ارزی و توسعهای چین در چهار دهه اصلاحات حسین منوری روایت غالب در غرب، چین را کشوری معرفی میکند که آگاهانه ارزش پول ملی خود را پایین نگه داشته تا با کالاهای ارزان بازارهای جهانی را تسخیر کند. این یادداشت با مروری بر مقالۀ امیلیو کارنوالی و همکارانش، این تصویر رایج را به چالش میکشد. نویسندگان با بازسازی تراز پرداختهای چین بین سالهای ۱۹۹۴ تا ۲۰۰۵ نشان میدهند که در دورۀ پس از پیوستن به سازمان تجارت جهانی، اساساً هیچ نرخ ارز تعادلی مثبتی وجود نداشته است. بر این اساس، انباشت ذخایر ارزی توسط پکن نه یک اقدام تهاجمی، بلکه راهحلی تدافعی برای حفظ ثبات اقتصادی بوده است. در ادامه، مقاله سازوکارهای ساختاریای را بررسی میکند که چین از طریق آنها گذار اقتصادی خود را مدیریت کرد، از جمله نظام دومسیرۀ داخلی و خارجی، مدیریت نامتقارن جریانهای سرمایه و استفاده از نظام بانکی بهعنوان ابزار سیاست صنعتی. مفهوم «دام نقدینگی ارزی» نیز بهعنوان تحلیلی فنی برای توضیح ضرورت مداخلۀ دولت در بازار ارز معرفی میشود. همچنین مقاله نشان میدهد که مدل چین بر پایۀ «عملگرایی ساختاری» بنا شده که در آن نرخ ارز جزئی از نقشهای بزرگتر برای مدیریت گذار اقتصادی بوده است. در پایان نیز پیام این تجربه برای دیگر کشورهای در حال توسعه و بدیل بودن آن در برابر مسیر شوکدرمانی مطرح میشود. @development_studies @cdstt۵۱
#گزارش هراس از بازار اوراق قرضه و تغییر موازنۀ قدرت در هفتۀ اخیر، در میانۀ موجی از نگرانی درباره بدهیهای جهانی، نرخ بهرۀ بلندمدت در آمریکا به بالاترین سطح خود از سال ۲۰۰۷ رسید. این وضعیت وزارت خزانهداری آمریکا را که نگران تحولات بازار بود، به اقدامی معنادار واداشت: مداخله در بازار اوراق قرضه برای پایین آوردن بازدهیها. پس از دو دهه زندگی در یک دنیای مالیاتی و بودجهای خیالی، واقعیت با تمام قدرت بازگشته است. البته این واقعیت از آنچه در دهه ۲۰۰۰ با آن روبهرو بودیم آشفتهتر است. بدهی عمومی در سراسر جهان بیشتر شده، فاصله میان کشورهای ثروتمند افزایش یافته و در جهانی که مناسبات آن بیش از گذشته بر رقابت و زور استوار شده، پیامدها و مخاطرات بسیار بالاتر رفته است. امروز کشورهایی که بیش از حد بدهکارند، فقط ثبات اقتصادی خود را به خطر نمیاندازند؛ انسجام اجتماعی، قدرت بازدارندگی نظامی و نفوذ ژئوپلیتیکی آنها نیز در معرض تهدید است. رویای دهۀ ۲۰۱۰ بر چند باور استوار بود: اینکه نرخهای بهره حقیقی، پایین باقی خواهند ماند، جهانیشدن شدت شوکهای زنجیره تأمین را کاهش خواهد داد، تهدیدهای نظامی مهار شدهاند و نخبگان سیاسی، همراه با اکثریت خاموش رأیدهندگان محتاط، هر زمان لازم باشد برای برقراری انضباط مالی وارد عمل خواهند شد. این باورها تا سال ۲۰۲۰ شکننده شده بودند، اما برخی کشورها در دوران همهگیری کرونا باز هم به استقراض گسترده روی آوردند و پس از پایان بحران نیز از آن دست نکشیدند. متن کامل را از اینجا بخوانید. @development_studies @cdstt۳رهبری توسعهگرا و نقش عاملیت سیاسی در توسعه.pdf
۱۵۸.۶۲ کیلوبایت
#یادداشت رهبری توسعهگرا و نقش عاملیت سیاسی در توسعه بخش مهمی از ادبیات توسعۀ اقتصادی به توضیح تفاوت عملکرد کشورها از طریق عوامل ساختاری پرداخته است. جغرافیا، منابع طبیعی، نهادهای سیاسی و اقتصادی و سازوکارهای کنش جمعی از جمله متغیرهایی هستند که در این ادبیات جایگاه مهمی دارند. برای مثال، عجم اوغلو و رابینسون بر کیفیت و فراگیری نهادها تأکید میکنند و اولسون مسئله کنش جمعی و منافع گروههای سازمانیافته را در مرکز تحلیل قرار میدهد. این رویکردها برای توضیح محدودیتهای پیش روی دولتها اهمیت زیادی دارند، اما یک پرسش را تا حدی بیپاسخ باقی میگذارند: در شرایطی که ساختارها مسیرهای موجود را محدود میکنند، چه کسانی میتوانند مسیر سیاستگذاری را تغییر دهند؟ تجربۀ برخی کشورهای صنعتیشده و اقتصادهای موفق شرق آسیا نشان میدهد که پاسخ به این پرسش را نمیتوان فقط در ساختارها جستوجو کرد. تصمیمهای سیاسی مشخص، نحوۀ تعریف مسئلۀ توسعه، انتخاب صنایع هدف، ایجاد نهادهای جدید و تغییر رابطۀ دولت با گروههای اقتصادی، همگی به کنش بازیگران سیاسی وابستهاند. از این منظر، مفهوم «رهبری توسعهگرا» تلاشی برای وارد کردن عاملیت سیاسی به تحلیل توسعه است. رهبر توسعهگرا در اینجا به معنای یک شخصیت کاریزماتیک یا فردی با ویژگیهای استثنایی نیست؛ بلکه منظور بازیگری سیاسی است که توسعۀ اقتصادی و تغییر ساختار تولید را به یک اولویت حکمرانی تبدیل میکند و برای پیشبرد آن، در سازمان دولت و روابط میان دولت و بخش خصوصی مداخله میکند. @development_studies @cdstt۴
#اطلاعیه #مثبت_توسعه تحریمها چگونه کار میکنند؟ ایران و آثار جنگ اقتصادی ارائه کتاب «تحریمها چگونه کار میکنند» نوشته ولی نصر و همکاران زمان: چهارشنبه | ۴ شهریور ۱۴۰۵ ساعت ۲۱ اتاق مجازی
@development_studies @cdstt۵
#گزارش آیا اوراق خزانه آمریکا هنوز دارایی امن جهان هستند؟ فقط خودِ دلار پایۀ اصلی قدرت مالی آمریکا نیست. بخش مهمتر، شاید این باشد که سرمایهگذاران سراسر جهان همچنان حاضرند پول خود را در داراییهای دلاری، بهویژه سهام و اوراق قرضه دولت آمریکا، نگه دارند. به همین دلیل، جایگاه آمریکا در اقتصاد جهانی تا حد زیادی به این وابسته است که جهان همچنان آمریکا را مقصدی امن و جذاب برای سرمایهگذاری بداند. سالها میان دو دارایی اصلی آمریکا یک رابطه نسبتاً روشن وجود داشت: سهام آمریکا برای دورههای رونق و پذیرش ریسک مناسب بود و اوراق خزانه آمریکا برای دورههای بحران. وقتی بازار سهام سقوط میکرد، سرمایهگذاران معمولاً پول خود را از سهام خارج و به سمت اوراق خزانه میبردند. در نتیجه، قیمت اوراق بالا میرفت و نرخ بهره آنها پایین میآمد. به زبان ساده، اوراق خزانه نقش «پناهگاه امن» را ایفا میکردند. این رابطه در سالهای اخیر تغییر کرده است. اما مشکل از کجا شروع شده است؟ متن کامل را از اینجا بخوانید. @development_studies @cdstt۳
#گزارش ذهنیت بازی با حاصلجمع صفر، نارضایتی و کمبود را تشدید خواهد کرد وقتی رشد اقتصادی کند میشود، مسکن کمیاب و رقابت برای شغل و فرصتهای بهتر شدیدتر میشود، این تصور قوت میگیرد که منابع محدودند و منفعت یک گروه الزاماً به زیان گروهی دیگر است. یادداشت حاضر این «ذهنیت بازی با حاصلجمع صفر» را در پیوند با ناامنی اقتصادی، کاهش اعتماد به نهادها و تغییر نگرش نسلهای جوانتر بررسی میکند. مسئله فقط یک خطای ذهنی نیست. گسترش این نگاه میتواند به کاهش همکاری اجتماعی و تقویت سیاستهای مبتنی بر محدودسازی و بازتوزیع منجر شود. در مقابل، نویسنده بر این پرسش تأکید میکند که چگونه میتوان بهجای نزاع بر سر سهم هر گروه، شرایطی برای افزایش ظرفیت تولید، عرضه مسکن، کارآفرینی و در نهایت بزرگتر شدن «کیک اقتصادی» فراهم کرد. متن کامل را از اینجا بخوانید. @development_studies @cdstt۶حکمرانی، رشد اقتصادی و توسعه.pdf
۱۱۴.۱ کیلوبایت
#یادداشت حکمرانی، رشد اقتصادی و توسعه؛ چرا الگوی متعارف حکمرانی خوب، دردی از کشورهای در حال توسعه دوا نمیکند؟ در ادبیات متعارف توسعه، این باور رایج است که کشورهای فقیر برای رشد اقتصادی پیش از هر چیز باید «حکمرانی خوب» را محقق کنند؛ یعنی حقوق مالکیت پایدار، حاکمیت قانون و مهار فساد. مشتاق خان، اقتصاددان دانشگاه سوآز لندن، استدلال میکند که این الگو با شواهد تجربی نیمقرن اخیر همخوانی ندارد. او میان دو نوع ظرفیت حکمرانی تمایز میگذارد: «حکمرانی بازارگرا» که نهادهای بینالمللی بر آن تأکید دارند، و «حکمرانی رشدافزا» که کشورهای موفق شرق آسیا در عمل از آن بهره بردند. در ادامه، تجربۀ کشورهای مختلف از کره جنوبی و مالزی تا هند، آمریکای لاتین و چین بررسی میشود تا نشان داده شود آنچه مسیر توسعه را تعیین میکند، توانایی دولت در هدایت منابع به سمت بخشهای پربازده و اعمال انضباط بر گیرندگان رانت است. مقایسۀ چین و هند نشان میدهد که شکاف عملکردی این دو اقتصاد نه از تفاوت در حقوق مالکیت یا مهار فساد، بلکه از تفاوت در حکمرانی رشدافزا ناشی میشود. در پایان، خان نتیجه میگیرد که راهبرد مناسب برای هر کشور باید با ساختار قدرت سیاسی داخلی آن سازگار باشد و نسخۀ واحدی برای همه وجود ندارد. @development_studies @cdstt۴