بازارسال شده از انجمن علمی توسعه اقتصادی و برنامه ریزی دانشگاه علامه طباطبایی
معرفی مدرسه توسعه.pdf
۳.۴۵ مگابایت
۳۵
۱۵:۲۳
چگونه میتوان از کسبوکارهای کوچک حمایت کرد، بدون آنکه منابع مالی صرف فعالیتهایی شود که به دلیل نداشتن مهارت، نقدینگی یا دسترسی به بازار، در معرض شکست قرار دارند؟
در این الگو، حمایت مالی از یک واحد تولیدی، مانند مرغداری، میتواند به حضور آن در یک زنجیره اقتصادی و بهرهمندی از شبکه فروش، استانداردهای تولید و امنیت بیشتر فعالیت وابسته باشد. به این ترتیب، هم کسبوکار کوچک از مزایای همکاری با یک شبکه بزرگتر بهرهمند میشود و هم منابع مالی بهصورت هدفمندتر در مسیر تولید قرار میگیرند.
یوتیوب l اینستاگرام l تلگرام | آپارات | لینکدین
۱.۸K
۱۳:۲۲
چگونه تفاوت در مبنای افزایش حقوق کارکنان دولت و مشمولان قانون کار، به ایجاد شکاف مزدی و احساس بیعدالتی منجر میشود؟
یوتیوب l اینستاگرام l تلگرام | آپارات | لینکدین
۱.۴K
۱۲:۴۸
آیا رقابت اقتصادی به این معناست که همه بنگاهها، صرفنظر از اندازه و تواناییهایشان، در یک زمین بازی قرار بگیرند؟
یوتیوب l اینستاگرام l تلگرام | آپارات | لینکدین
۱.۱K
۱۲:۱۵
با وجود اهمیت تورم در سیاستگذاری اقتصادی، هنوز درباره علت اصلی آن اجماع روشنی وجود ندارد. مایکل رابرتز در نخستین بخش از مجموعه «نظریههای تورم»، سه توضیح اصلی اقتصاد متعارف را بررسی میکند: پولگرایی، نظریههای کینزی فشار هزینه و مازاد تقاضا، و نظریه انتظارات تورمی.۱. آیا افزایش حجم پول علت تورم است؟نقطه شروع پولگرایی، گزاره مشهور میلتون فریدمن است که «تورم همیشه و همهجا پدیدهای پولی است». این دیدگاه بر رابطه MV=PY تکیه دارد؛ یعنی اگر سرعت گردش پول ثابت باشد، افزایش حجم پول بیش از رشد تولید، به افزایش قیمتها منجر خواهد شد.رابرتز بر این باور است که این رابطه بهخودیخود جهت علیت را مشخص نمیکند. آیا پول بیشتر قیمتها را بالا میبرد، یا افزایش ارزش و قیمت کالاهای در گردش، پول بیشتری را برای مبادلات لازم میکند؟او سپس به دادههای آمریکا مراجعه میکند. مقایسه رشد سالانه M2 با تورم بر اساس شاخص ضمنی قیمت GDP بیان میکند تا حدود دهه ۱۹۹۰ این دو متغیر تا حدی با یکدیگر حرکت میکردند، اما پس از آن مسیرشان بهوضوح از هم جدا شد. بر اساس محاسبات رابرتز و کارچدی (Guglielmo Carchedi) ، همبستگی رشد پول و تورم از سال ۱۹۶۰ فقط ۰٫۲۱ بوده است.از نظر رابرتز، بخشی از مسئله این است که «عرضه پول» با «پولی که واقعاً در گردش کالاها و خدمات قرار میگیرد» یکسان نیست. بخشی از نقدینگی ممکن است نگهداری شود یا به بازار سهام، اوراق و سایر داراییهای مالی برود.
۲. آیا افزایش دستمزد یا فزونی تقاضا عامل اصلی تورم است؟در روایت کینزیِ فشار هزینه، افزایش دستمزد یا قیمت مواد اولیه هزینه بنگاهها را بالا میبرد و آنها نیز قیمت محصولات خود را افزایش میدهند.رابرتز معتقد است بنگاه میتوانند بخشی از افزایش هزینه را با کاهش حاشیه سود جذب کند. بنابراین این نظریه فرض میکند بنگاهها توانایی یا تمایل به حفظ سود خود دارند.شاهد مهمتر، مطالعهای از صندوق بینالمللی پول در سال ۲۰۲۲ است. پژوهشگران IMF با بررسی اقتصادهای پیشرفته از دهه ۱۹۶۰، ۷۹ دوره افزایش همزمان قیمت و دستمزد را شناسایی کردند. در بسیاری از موارد، ابتدا قیمتها بالا رفته و دستمزد واقعی کاهش یافته بود و سپس دستمزدهای اسمی برای جبران بخشی از قدرت خرید ازدسترفته افزایش یافتند.نسخه دیگر توضیح کینزی بر مازاد تقاضا تأکید دارد. بر اساس منحنی فیلیپس، کاهش بیکاری و نزدیکشدن اقتصاد به اشتغال کامل باید فشار تورمی بیشتری ایجاد کند. اما رابرتز با استفاده از دادههای آمریکا نشان میدهد این رابطه در دهههای اخیر بسیار ضعیف شده است.در سال 2021 جروم پاوِل رییس وقت فدرال رزرو گفت: «زمانی رابطه محکمی میان بیکاری و تورم وجود داشت، اما آن زمان مدتهاست گذشته است». رابرت سولو و رابرت گوردون نیز از تختشدن منحنی فیلیپس از دهه ۱۹۸۰ سخن گفتهاند. کلودیو بوریو (Claudio Borio) نیز نتیجه گرفته است که واکنش تورم به ظرفیت بیکار اقتصاد بسیار ضعیف شده است.
یوتیوب l اینستاگرام l تلگرام | آپارات | لینکدین
۱.۶K
۱۴:۵۶
رایحه اقتصاد
تورم چگونه شکل میگیرد؟ نقد سه پاسخ جریان اصلی علم اقتصاد | بخش اول
این خلاصه از مقاله مایکل رابرتز، به کوشش محمدجواد طرهانی دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف تهیه شده است. با وجود اهمیت تورم در سیاستگذاری اقتصادی، هنوز درباره علت اصلی آن اجماع روشنی وجود ندارد. مایکل رابرتز در نخستین بخش از مجموعه «نظریههای تورم»، سه توضیح اصلی اقتصاد متعارف را بررسی میکند: پولگرایی، نظریههای کینزی فشار هزینه و مازاد تقاضا، و نظریه انتظارات تورمی. ۱. آیا افزایش حجم پول علت تورم است؟ نقطه شروع پولگرایی، گزاره مشهور میلتون فریدمن است که «تورم همیشه و همهجا پدیدهای پولی است». این دیدگاه بر رابطه MV=PY تکیه دارد؛ یعنی اگر سرعت گردش پول ثابت باشد، افزایش حجم پول بیش از رشد تولید، به افزایش قیمتها منجر خواهد شد. رابرتز بر این باور است که این رابطه بهخودیخود جهت علیت را مشخص نمیکند. آیا پول بیشتر قیمتها را بالا میبرد، یا افزایش ارزش و قیمت کالاهای در گردش، پول بیشتری را برای مبادلات لازم میکند؟ او سپس به دادههای آمریکا مراجعه میکند. مقایسه رشد سالانه M2 با تورم بر اساس شاخص ضمنی قیمت GDP بیان میکند تا حدود دهه ۱۹۹۰ این دو متغیر تا حدی با یکدیگر حرکت میکردند، اما پس از آن مسیرشان بهوضوح از هم جدا شد. بر اساس محاسبات رابرتز و کارچدی (Guglielmo Carchedi) ، همبستگی رشد پول و تورم از سال ۱۹۶۰ فقط ۰٫۲۱ بوده است. از نظر رابرتز، بخشی از مسئله این است که «عرضه پول» با «پولی که واقعاً در گردش کالاها و خدمات قرار میگیرد» یکسان نیست. بخشی از نقدینگی ممکن است نگهداری شود یا به بازار سهام، اوراق و سایر داراییهای مالی برود. ۲. آیا افزایش دستمزد یا فزونی تقاضا عامل اصلی تورم است؟ در روایت کینزیِ فشار هزینه، افزایش دستمزد یا قیمت مواد اولیه هزینه بنگاهها را بالا میبرد و آنها نیز قیمت محصولات خود را افزایش میدهند. رابرتز معتقد است بنگاه میتوانند بخشی از افزایش هزینه را با کاهش حاشیه سود جذب کند. بنابراین این نظریه فرض میکند بنگاهها توانایی یا تمایل به حفظ سود خود دارند. شاهد مهمتر، مطالعهای از صندوق بینالمللی پول در سال ۲۰۲۲ است. پژوهشگران IMF با بررسی اقتصادهای پیشرفته از دهه ۱۹۶۰، ۷۹ دوره افزایش همزمان قیمت و دستمزد را شناسایی کردند. در بسیاری از موارد، ابتدا قیمتها بالا رفته و دستمزد واقعی کاهش یافته بود و سپس دستمزدهای اسمی برای جبران بخشی از قدرت خرید ازدسترفته افزایش یافتند. نسخه دیگر توضیح کینزی بر مازاد تقاضا تأکید دارد. بر اساس منحنی فیلیپس، کاهش بیکاری و نزدیکشدن اقتصاد به اشتغال کامل باید فشار تورمی بیشتری ایجاد کند. اما رابرتز با استفاده از دادههای آمریکا نشان میدهد این رابطه در دهههای اخیر بسیار ضعیف شده است. در سال 2021 جروم پاوِل رییس وقت فدرال رزرو گفت: «زمانی رابطه محکمی میان بیکاری و تورم وجود داشت، اما آن زمان مدتهاست گذشته است». رابرت سولو و رابرت گوردون نیز از تختشدن منحنی فیلیپس از دهه ۱۹۸۰ سخن گفتهاند. کلودیو بوریو (Claudio Borio) نیز نتیجه گرفته است که واکنش تورم به ظرفیت بیکار اقتصاد بسیار ضعیف شده است.
رایحه اقتصاد یوتیوب l اینستاگرام l تلگرام | آپارات | لینکدین
تورم چگونه شکل میگیرد؟ نقد سه پاسخ جریان اصلی علم اقتصاد| بخش دوم
۳. آیا انتظارات تورمی خود باعث تورم میشوند؟توضیح سوم میگوید اگر خانوارها و بنگاهها انتظار افزایش قیمتها را داشته باشند، رفتارشان میتواند به تداوم تورم منجر شود.رابرتز یک پرسش ساده مطرح میکند: حتی اگر انتظارات بتوانند تورم را تداوم دهند، چه چیزی افزایش اولیه قیمتها را ایجاد کرده است؟او برای نقد تجربی این دیدگاه به پژوهش جرمی راد (Jeremy Rudd)، اقتصاددان فدرالرزرو، استناد میکند. راد پس از مرور ادبیات نظری و تجربی نتیجه میگیرد شواهد محکمی وجود ندارد که بنگاهها در تصمیمگیری خود توجه زیادی به پیشبینی تورم کل اقتصاد داشته باشند. دادهها همچنین نشان میدهند انتظارات خانوارها و بنگاهها اغلب پس از تغییر تورم بالفعل جابهجا میشود.بنابراین رابطه میان انتظارات و تورم لزوماً ثابت نمیکند که انتظارات علت تورم هستند؛ ممکن است خود انتظارات واکنشی به افزایش قیمتها باشند.جمعبندی رابرتز این نیست که پول، دستمزد، تقاضا یا انتظارات هیچ نقشی در تورم ندارند. ادعای او محدودتر است: شواهد نشان نمیدهد هیچیک از این عوامل بهتنهایی بتوانند منشأ و مسیر تورم را بهطور عمومی و پایدار توضیح دهند.اگر توضیحات جریان اصلی کافی نیست، نظریههای دگراندیش و مارکسیستی چه پاسخ متفاوتی ارائه میکنند؟ این موضوع بخش دوم مجموعه یادداشت است.
برگرفته از بخش نخست مجموعه یادداشتهای «نظریههای تورم» نوشته مایکل رابرتز
رایحه اقتصاد
یوتیوب l اینستاگرام l تلگرام | آپارات | لینکدین
۳. آیا انتظارات تورمی خود باعث تورم میشوند؟توضیح سوم میگوید اگر خانوارها و بنگاهها انتظار افزایش قیمتها را داشته باشند، رفتارشان میتواند به تداوم تورم منجر شود.رابرتز یک پرسش ساده مطرح میکند: حتی اگر انتظارات بتوانند تورم را تداوم دهند، چه چیزی افزایش اولیه قیمتها را ایجاد کرده است؟او برای نقد تجربی این دیدگاه به پژوهش جرمی راد (Jeremy Rudd)، اقتصاددان فدرالرزرو، استناد میکند. راد پس از مرور ادبیات نظری و تجربی نتیجه میگیرد شواهد محکمی وجود ندارد که بنگاهها در تصمیمگیری خود توجه زیادی به پیشبینی تورم کل اقتصاد داشته باشند. دادهها همچنین نشان میدهند انتظارات خانوارها و بنگاهها اغلب پس از تغییر تورم بالفعل جابهجا میشود.بنابراین رابطه میان انتظارات و تورم لزوماً ثابت نمیکند که انتظارات علت تورم هستند؛ ممکن است خود انتظارات واکنشی به افزایش قیمتها باشند.جمعبندی رابرتز این نیست که پول، دستمزد، تقاضا یا انتظارات هیچ نقشی در تورم ندارند. ادعای او محدودتر است: شواهد نشان نمیدهد هیچیک از این عوامل بهتنهایی بتوانند منشأ و مسیر تورم را بهطور عمومی و پایدار توضیح دهند.اگر توضیحات جریان اصلی کافی نیست، نظریههای دگراندیش و مارکسیستی چه پاسخ متفاوتی ارائه میکنند؟ این موضوع بخش دوم مجموعه یادداشت است.
یوتیوب l اینستاگرام l تلگرام | آپارات | لینکدین
۱.۲K
۱۴:۵۸
علم اقتصاد، تنها یک دیدگاه و یک مسیر فکری نیست. شناخت اقتصاد، به گفتوگو میان اندیشهها، بررسی رویکردهای نظری و آشنایی با ایدههای گوناگونی نیاز دارد که برای فهم تحولات اقتصادی شکل گرفتهاند.
رایحه اقتصاد در یوتیوب l اینستاگرام l بله | تلگرام | آپارات | لینکدین
۶۲۴
۱۰:۰۸
عبور از کارگاه سنتی در عصر پلتفرمها: بازآفرینی پایداری تأمین اجتماعی
گفتگو با دکتر رضا کاشف؛ کارشناس تأمین اجتماعی
محورهای اصلی گفتگو:
چرا بخش بزرگی از شاغلان تحت پوشش بیمه نیستند؟بخش قابلتوجهی از شاغلان، بهویژه افراد فعال در مشاغل غیررسمی، از پوشش بیمهای برخوردار نیستند. ساختار فعلی تأمین اجتماعی که بر پایه سه رکن کارگر، کارفرما و محل کار شکل گرفته، امکان پوشش این گروهها را بهخوبی فراهم نمیکند.
چگونه میتوان پوشش بیمهای را به مشاغل جدید گسترش داد؟در بسیاری از مشاغل جدید، رابطه مشخصی میان کارگر، کارفرما و محل کار وجود ندارد؛ بنابراین، باید فرد شاغل مبنای پوشش بیمهای قرار گیرد.
آیا تأمین مالی بیمهها باید همچنان بر دستمزد متکی باشد؟میتوان با استفاده از پایههای مالیاتی جدید، مانند مالیات بر سود و مصرف، وابستگی تأمین مالی بیمهها به دستمزد را کاهش داد.
سهم پلتفرمهای اینترنتی در تأمین بیمه نیروی کار چیست؟بهجای تحمیل مستقیم هزینه بیمه به مصرفکنندگان، میتوان بخشی از این هزینه را بر عهده پلتفرمهایی مانند اسنپ و تپسی قرار داد.
چرا مؤسسات بیمه اجتماعی نقش کمرنگی در نظام سلامت دارند؟حضور محدود این مؤسسات در تصمیمگیریهای نظام سلامت، امکان مشارکت مؤثر آنها در مدیریت و کاهش هزینهها را محدود کرده است.
پرونده الکترونیک سلامت چه نقشی در مدیریت هزینهها دارد؟ایجاد پرونده یکپارچه سلامت میتواند به مدیریت بهتر اطلاعات، کنترل و کاهش هزینههای نظام سلامت کمک کند.
تماشای برنامه در آپارات | یوتوب
رایحه اقتصاد
یوتیوب l اینستاگرام l تلگرام | آپارات | لینکدین
محورهای اصلی گفتگو:
یوتیوب l اینستاگرام l تلگرام | آپارات | لینکدین
۶۸۷
۸:۰۰
عنوان نشست: تحلیل کمی و کیفی عوامل موثر بر عرضه نقدینگی در ایران
۱.۳K
۹:۴۰
نوبل اقتصاد ۲۰۲۶: از انتظارات تا واقعیت تولید
درسهایی برای سیاستگذاری در اقتصاد ایران
یادداشت | دکتر علی نصیری اقدم؛ عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی
اعطای جایزه نوبل علوم اقتصادی ۲۰۲۶ به رابرت ای. هال و مایکل وودفورد، فرصت مناسبی است برای بازاندیشی در خصوص یکی از مسائل محوری اقتصاد کلان: چگونه تصمیمهای امروز خانوارها، بنگاهها و سیاستگذاران، تحت تأثیر انتظارات ایشان از آینده، تولید، اشتغال و تورم را توضیح میدهد؟ هال نشان میدهد که مصرف خانوار را نمیتوان صرفاً تابع درآمد جاری دانست؛ انتظار مردم در خصوص درآمد آینده و امکان هموارسازی مصرف نیز در این تصمیم دخیل است. وودفورد نیز چارچوبی منسجم برای تحلیل نقش انتظارات، چسبندگی قیمتها و مسیر مورد انتظار نرخ بهره در انتقال سیاست پولی فراهم میکند. این دستاوردها، از مسیرهایی متفاوت، به تحول در تحلیل و اجرای سیاست تثبیت اقتصاد کلان کمک کردهاند. جایزه امسال نیز اهمیت این برنامه پژوهشی را برجسته میکند؛ هرچند دامنه کاربرد هر یک از یافتههای آن به فروض نظری، ساختار مالی و شرایط نهادی اقتصاد وابسته است.
مواجهه با مسأله تثبیت اقتصاد کلان زمانی پیچیدهتر میشود که اقتصاد با رکود تقاضا، ضعف سرمایهگذاری، محدودیت اعتبار، شوکهای هزینهای و جهشهای نرخ ارز روبهرو باشد. در چنین شرایطی، کاهش تورم صرفاً با انقباض تقاضا میسر نیست. این سیاست ممکن است به کاهش تولید و اشتغال بینجامد، بیآنکه منشأ اصلی فشارهای تورمی برطرف شود. این تمایز برای ایران اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا تحریمها، محدودیت دسترسی به ارز، نوسان نرخ ارز و دشواری تأمین نهادههای وارداتی، میتوانند هم هزینه تولید را افزایش دهند و هم ظرفیت تولید را محدود کنند. در این شرایط، افت تقاضا و سرمایهگذاری نیز توان بنگاهها برای حفظ اشتغال و گسترش ظرفیت را بیش از بیش تضعیف میکند.
استدلال اصلی این نوشته آن است که سیاست تثبیت در ایران باید از یک تشخیص روشن آغاز شود: کدام سازوکار تورم را تغذیه میکند و کدام سازوکار رکود را بازتولید میکند؟ تشخیص صحیح ساز و کارهای ایجاد و تداوم رکود و تورم مانع از آن میشود که سیاست پولی و مالی را به نسخهای عمومی راجع به انقباض یا انبساط تقلیل بدهیم. تشخیص صحیح، سیاستگذار را به مداخلهای هدفمند در حلقههای مشخص اقتصاد هدایت میکند.
ادامه یادداشت را در سایت رایحه اقتصاد بخوانید.
رایحه اقتصاد در یوتیوب l اینستاگرام l تلگرام | بله | آپارات | لینکدین
درسهایی برای سیاستگذاری در اقتصاد ایران
۶۲۴
۱۲:۰۴