س
بازارسال شده از
افق تمدنی تسلط ایران بر تنگه هرمز در سنت فکری و تاریخی ایران، نام «هرمز» صرفاً یک نام جغرافیایی نیست، «هرمز» دگرگونشدۀ «هرمزد» و بازتابی از نام اهورامزدا است؛ مفهومی که در جهانبینی ایران باستان، نماد خرد، راستی و نظم کیهانی بهشمار میرود. در این چارچوب، هستی بر بنیانی از «نظم راستین» استوار است؛ نظمی که در آن، جهان و انسان در نسبت با حقیقتی فراتر از ارادههای فردی معنا مییابند. از اینرو، قدرت در این سنت، امری خودبسنده و بیقید و شرط نیست، قدرت زمانی واجد معنا و مشروعیت میشود که در خدمت این نظم راستین قرار گیرد.از این منظر، میتوان گفت درک ایرانی از «هرمز» حامل نسبتی عمیق میان قدرت و حقیقت است؛ نسبتی که در آن، قدرت ابزاری برای غلبه نیست. در این نگاه به عالم قدرت ابزاری است برای تحقق نظم، عدالت و راستی. حقیقت در این دستگاه فکری، ورای قدرت است، نه محصول آن. این تمایز، یکی از بنیادینترین تفاوتها میان سنتهای معنوی و بسیاری از نظمهای مدرن است که در آنها، قدرت بهتدریج به معیار نهایی مشروعیت تبدیل شده و حقیقت، تابعی از آن تلقی میشود. بر این اساس، هنگامی که نام «هرمز» بر یکی از مهمترین گذرگاههای آبی جهان، یعنی تنگه هرمز نهاده میشود، این نام حامل حافظهای معنایی است؛ حافظهای که یادآور این امکان است که قدرت میتواند و باید در نسبت با افقی متعالی و حقیقتمحور تعریف شود. از همینجا میتوان دریافت که «هرمز» صرفاً یک موقعیت جغرافیایی نیست، «هرمز» نشانهای از یک افق فکری است، افقی که در آن پیوند میان قدرت و حقیقت، بنیان نظم و سامان جهان را شکل میدهد. همین نسبت، زمینهای فراهم میکند تا به مسأله تسلط بر تنگه هرمز فقط بهعنوان یک کنش ژئوپلیتیک ننگریم و آن را بهمثابه امکانی برای بازتعریف نسبت قدرت و معنا در مقیاس تمدنی در نظر بگیریم. از این منظر، ورود به بحث آبراههای استراتژیک، ورود به عرصهای است که در آن، قدرت دیگر فقط ابزار بقا یا برتری نیست، بلکه میتواند حامل دلالتی عمیقتر باشد که ما را به بازخوانی مفهوم تمدن و افقهای پیشروی آن وامیدارد. در نهایت، آنچه در تنگه هرمز در جریان است، میتواند فراتر از یک منازعه ژئوپلیتیک فهم شود. این رویداد، تلاشی برای بازتعریف جایگاه در تاریخ است؛ تلاشی برای بازگشت به مرکز روایت. شکستن انحصار دریایی، به معنای تضعیف پیوند میان زور عریان و زور پوشیده است؛ پیوندی که نظم مسلط را برای قرنها بازتولید کرده است. این همان معنای افق تمدنی است: جایی که قدرت و معنا دوباره به هم پیوند میخورند. از این منظر، «هرمز» تنها یک نام نیست، نشانهای از امکان گشودهشدن جهانی است که در آن، قدرت در خدمت حقیقت قرار میگیرد و رهایی، هم رهایی از سلطه است و هم رهایی برای احیای دوباره معنا.متن کامل یادداشت کمیل سوهانی، پژوهشگر فرهنگ و رسانه را در سایت فرهیختگان بخوانید.FarhikhteganDaily.com @FarhikhteganOnline
۱۴:۱۹
بازارسال شده از
پیشنیۀ تمدنیِ انسان ایرانی در جنگ رمضانکمیل سوهانی پژوهشگر فرهنگ و رسانه در یادداشتی برای فرهیختگان نوشت: در زندگی ملتها، لایههایی وجود دارد که عمیقتر از سیاستهای روزمره، فراتر از تصمیمهای کوتاهمدت و ماندگارتر از نسلهاست. این لایهها همان ریشههای فرهنگی و تمدنیاند؛ همان قواعد نانوشتهای که حتی وقتی مردم از وجودشان آگاه نیستند، در همه شئون زندگی آنان جاری است. از اقتصاد و تجارت گرفته تا سبک زندگی، از اخلاق و معماری تا جنگ و صلح. گویی هر ملت، خانهای است که همه اجزای آن رنگ و بوی صاحبخانه را دارد؛ چنانکه ضربالمثل اراکی میگوید: «چهل چیز خانه به صاحبخانه میرود».
از این منظر، شیوه جنگیدن یک ملت نیز ادامه طبیعی شیوه زندگی اوست. ملتها همانگونه میجنگند که قرنها زیستهاند؛ با همان حافظه تاریخی، همان ترسها و امیدها، همان تجربههای اقلیمی و همان تکنولوژیهای برآمده از ضرورت بقا.
اگر بخواهیم به ریشههای شیوه کنونیِ مواجهۀ انسان ایرانی با جهان، از جمله با قدرتهایی چون ایالات متحده آمریکا و اسرائیل بنگریم، باید به یکی از اصیلترین مفاهیم زیست چند هزار ساله انسان ایرانی بازگردیم: قنات.
تمدن ایرانی در دل کویر و بر پهنۀ خشکیهای کمآب متولد شد. مهمترین مسئله وجودی انسان در این سرزمین، تدبیر برای بقا در برابر حقیقتی عریان و بیامان بود: خشکی. این مواجهه مستقیم با طبیعت، بهمرور ساختاری از تفکر و تکنولوژی را پدید آورد که در آن، «نگهداری از ارزشمندترین دارایی حیاتبخش» به اصلی هستیشناختی تبدیل شد.
قنات، این شاهکارِ مهندسیِ عقل ایرانی برای محافظت از گوهرِ حیات در برابر تابش سوزاننده خورشید پدید آمد. آب که همان زندگی و قدرت بود، از معرض دید بیرون رانده شد تا در دلِ زمین، در راهروهایی تاریک و طولانی، از گزندِ تباهکننده روزگار مصون بماند.
این اولین درس قنات برای انسان ایرانی بود: «داراییِ راهبردی را از روی خِرد از چشمِ دشمن پنهان کن». قنات برای انسان ایرانی صرفاً یک سازه مهندسی نیست؛ یک جهانبینی است.
قنات در حقیقت، ترجمه عملی یک فلسفه زیستی است، قنات، تکنولوژی شتاب نیست؛ تکنولوژی پایداری است. این تجربه جمعی، رابطهای عمیق میان انسان ایرانی و مفهوم صبر ایجاد کرد.
صبر به معنای حرکت آرام و پیوسته در مسیر هدف. قنات بیش از یک تکنولوژیِ حفاری، اخلاقی زیستبنیان را به انسان ایرانی هدیه داد: اخلاق صبر و صلح. کشیدن یک رشته قنات گاه چند دهه به طول میانجامید.
مقنیان، روزها و سالها، با تیشه بر سر سنگ میزدند، در تاریکی مطلق، با محاسباتی دقیق و عقلانی، راه را از میان بستهترین و سختترین زمینها میگشودند تا سرانجام، قطرهای از نور و روشنایی و سرسبزی را به روی زمین بیاورند.
این «صبرِ فعال»، که در آن هر ضربۀ تیشه، گامی در مسیری دشوار بود، در ناخودآگاهِ تاریخی ایرانیان به «خوی صبر» بدل شد. چنین صبری از سرِ درکِ عمیق نسبت به زمانِ «شدن» و «پدیدار شدن» بود. از سوی دیگر، همین قنات که ثمره عمری صبر بود، میتوانست در جریان یک هجوم بیگانه در عرض چند روز نابود شود.
این شکنندگیِ دستاوردِ سالها تلاشِ صبورانه، به انسانِ ایرانی آموخت، تا آنجا که میتواند از جنگ اجتناب کند؛ زیرا جنگ، حاصلِ صبرِ چندین نسل را در یک لحظه نابود میکرد.
صلحطلبیِ ایرانی ریشه در سنت صیانت از برساختههایِ پُرصبرِ تمدن دارد. این خردِ زیستبومیِ ایرانی، تنها به قنات محدود نمیماند، بلکه در سراسر عرصههای معیشت و کشاورزی او جاری بود.
انسان ایرانی همواره «انتخابهای بهینه» را متناسب با کمبودهای اقلیمی و حقیقت عینیِ طبیعت برمیگزید. مثلاً آنگاه که میخواست در زمینهای خشک و کمآب، هندوانهای پرآب و شیرین پرورش دهد، ریشۀ آن را به ریشۀ خار پیوند میزد؛ زیرا ریشههای عمیق خار، که تا اعماق زمین میرفتند و از رطوبتِ لایههای زیرین تغذیه میکردند، آن ساختارِ پنهان و ریشهدار را برای رشدِ هندوانه فراهم میآوردند.
این «پیوندِ محصولی شیرین بر ریشهای سخت و عمیق»، استعارهای تمامعیار از روش ایرانی در مواجهه با محدودیتهاست: به جای رویاروییِ مستقیم و پرهزینه با خشکی، از ساختارهای موجود و ریشهدارِ طبیعت برای رسیدن به هدفی والا بهره میگیرد.
ادامه این یادداشت را در سایت بخوانید.
FarhikhteganDaily.com @FarhikhteganOnline
۱۱:۲۸
بازارسال شده از
� متن ترانهی اعتراضی «دوننا» (بدونِ ما)با صدای صبا الخیامی، هنرمند عرب مقیم آلمان – ۲۰۲۴
⸻استأصلوا جذورناریشههای ما را از بن برکندند.Eradicated our roots.
وهدّموا بيوتناخانههای ما را ویران کردند.And demolished our homes.
وجرّموا وجودناموجودیت ما را جرمانگاری کردند.And criminalized our existence.
وزيّفوا أصولنااصالت ما را تحریف کردند.And falsified our origins.
فرّقوا أحبابناعزیزان ما را از هم پراکندند.Separated our loved ones.
وذبّحوا أطفالناکودکان ما را قتلعام کردند.And slaughtered our children.
واسترخصوا دماءناخون ما را بیبها شمردند.And took our blood for granted.
وشيطنوا ثوّارناانقلابیون ما را اهریمن جلوه دادند.And demonized our revolutionaries.
سرقوا علومنادانش ما را به سرقت بردند.Stole our knowledge.
وجهّلوا شعوبناملتهای ما را در جهل نگه داشتند.And kept our people oblivious.
وعذّبوا نفوسناجانهای ما را شکنجه کردند.And tortured our spirits.
واستنكروا حقوقناحقوق ما را انکار کردند.And denied our rights.
واستعمروا بلادناسرزمینهای ما را استعمار کردند.Colonized our countries.
وعيّنوا حكّامناحاکمان ما را منصوب کردند.And appointed our rulers.
وانهبوا خيراتنامنابع ما را به یغما بردند.And looted our resources.
وأحرقوا أشجارنادرختان ما را سوزاندند.And burned down our trees.
شرّدوا ديارناما را از دیارمان آواره کردند.Displaced us from our homelands.
وكذّبوا أقوالناسخنان ما را تکذیب کردند.And belied our words.
وشاهدوا أوجاعنادردهای ما را نظاره کردند.And watched our pains.
واستصغروا عذابنارنج ما را کوچک شمردند.Belittled our agony.
تجاهلوا دموعنااشکهای ما را نادیده گرفتند.Ignored our tears.
أغمضوا عيونناچشمان ما را بستند.Closed our eyes.
وشوّهوا وجوهناچهرههای ما را مخدوش کردند.And mutilated our faces.
وأنكروا شعورنااحساسات ما را انکار کردند.And denied our feelings.
دمّروا أحلامنارویاهای ما را نابود کردند.Destroyed our dreams.
وصنّموا أجسامناپیکرهای ما را شیءانگاری کردند.And objectified our bodies.
وأظلموا سماءناآسمان ما را تاریک کردند.And darkened our skies.
اقتلوا سلامناصلح ما را به قتل رساندند.Killed our peace.
⸻
جاوید ایران | محتوای قابل تامل برای ایران و ایرانی@jaavid_iran
⸻استأصلوا جذورناریشههای ما را از بن برکندند.Eradicated our roots.
وهدّموا بيوتناخانههای ما را ویران کردند.And demolished our homes.
وجرّموا وجودناموجودیت ما را جرمانگاری کردند.And criminalized our existence.
وزيّفوا أصولنااصالت ما را تحریف کردند.And falsified our origins.
فرّقوا أحبابناعزیزان ما را از هم پراکندند.Separated our loved ones.
وذبّحوا أطفالناکودکان ما را قتلعام کردند.And slaughtered our children.
واسترخصوا دماءناخون ما را بیبها شمردند.And took our blood for granted.
وشيطنوا ثوّارناانقلابیون ما را اهریمن جلوه دادند.And demonized our revolutionaries.
سرقوا علومنادانش ما را به سرقت بردند.Stole our knowledge.
وجهّلوا شعوبناملتهای ما را در جهل نگه داشتند.And kept our people oblivious.
وعذّبوا نفوسناجانهای ما را شکنجه کردند.And tortured our spirits.
واستنكروا حقوقناحقوق ما را انکار کردند.And denied our rights.
واستعمروا بلادناسرزمینهای ما را استعمار کردند.Colonized our countries.
وعيّنوا حكّامناحاکمان ما را منصوب کردند.And appointed our rulers.
وانهبوا خيراتنامنابع ما را به یغما بردند.And looted our resources.
وأحرقوا أشجارنادرختان ما را سوزاندند.And burned down our trees.
شرّدوا ديارناما را از دیارمان آواره کردند.Displaced us from our homelands.
وكذّبوا أقوالناسخنان ما را تکذیب کردند.And belied our words.
وشاهدوا أوجاعنادردهای ما را نظاره کردند.And watched our pains.
واستصغروا عذابنارنج ما را کوچک شمردند.Belittled our agony.
تجاهلوا دموعنااشکهای ما را نادیده گرفتند.Ignored our tears.
أغمضوا عيونناچشمان ما را بستند.Closed our eyes.
وشوّهوا وجوهناچهرههای ما را مخدوش کردند.And mutilated our faces.
وأنكروا شعورنااحساسات ما را انکار کردند.And denied our feelings.
دمّروا أحلامنارویاهای ما را نابود کردند.Destroyed our dreams.
وصنّموا أجسامناپیکرهای ما را شیءانگاری کردند.And objectified our bodies.
وأظلموا سماءناآسمان ما را تاریک کردند.And darkened our skies.
اقتلوا سلامناصلح ما را به قتل رساندند.Killed our peace.
⸻
جاوید ایران | محتوای قابل تامل برای ایران و ایرانی@jaavid_iran
۱۴:۳۱
بازارسال شده از
نشریه زنان و مقاومت | وقتی جنگ چهره زنانه پیدا میکند، شیرین میشود! دکتر سید حسین شهرستانیمقاومتی که زنان در آن حضور دارند به خاطر حضور ظرافتها و ذوق و آن روحیه حیاتجویی و زندگیسازی زنانه است مقاومت دلپذیر و شیرین میشود. مثلا در فلسطین، در ایران و خرمشهر، در تمام مناطق وقتی مقاومت و جنگ چهره زنانه پیدا میکند، صرفا تحملپذیر نمیشود بلکه شیرین میشود. یعنی زندگی و زیست مقاومتی، وقتی که طبع زنانه و خصلت زنانه پیدا میکند، تبدیل به یک زیست شیرین و دلپذیر میشود. این همان خرسندی است که در مورد کتایون گفتیم.جدا از این که زن، فضای مقاومت را اولا برپا نگه میدارد، خودش کنشگر مقاومت هم هست. در مورد گردآفرید که اشاره کردید خودش مستقیما در صف مقدم است نه در پشت جبهه یا در صفهای پیرامونی صف مقدم، مثلا پرستاری چیزی، بلکه به عنوان جنگنده و جنگاور در صف مقدم حضور دارد حتی 50 متر جلوتر از صف مقدم! جهت مشاهده متن کامل مصاحبه به سایت پژوهشکده و یا کانالهای نشریه مراجعه فرمایید. @hora_wrc۱۶:۰۵
بازارسال شده از
┄┄┅┅┅⃟ ┅┅┅┄┄#مشق_پیروزی#تا_پای_جان_برای_ایران
نشست علمی «تنگه هرمز و علم بومی»
با حضور: دکتر فاطمه دلاوری دکترای فلسفه و پژوهشگر
زمان: چهارشنبه ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ ساعت ۱۷پیوند نشستhttps://skyroom.online/ch/alzahrafarhangi/farhang
❅معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه الزهرا (س)❅
پیامرسان ایتا و بله:️ @alzahra_culturalhttps://farhangi.alzahra.ac.ir/
⃟ ┅┅┅┄┄#مشق_پیروزی#تا_پای_جان_برای_ایراننشست علمی «تنگه هرمز و علم بومی»
با حضور: دکتر فاطمه دلاوری دکترای فلسفه و پژوهشگر
زمان: چهارشنبه ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ ساعت ۱۷پیوند نشستhttps://skyroom.online/ch/alzahrafarhangi/farhang
❅معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه الزهرا (س)❅
پیامرسان ایتا و بله:
️ @alzahra_culturalhttps://farhangi.alzahra.ac.ir/۱۱:۳۸