ن
خلاصه نکات مبحث چهارمپارت دومضوابط نورگیری و تهویه در ساختمان
نور و هوا، دو عنصر حیاتی هستند که مبحث 4 مقررات ملی ساختمان، آنها را از یک «مزیت معماری» به یک «حق مسلم قانونی» برای ساکنین تبدیل کرده است. طراحی نادرست در این بخش، تنها منجر به تاریکی فضا نمیشود؛ بلکه عامل اصلی رد شدن نقشهها در شهرداری، ایجاد «سندروم ساختمان بیمار» و رشد قارچ و کپک در فضاهای داخلی است. در این بخش، الزامات کمی و کیفی نورگیری و تهویه را با جزئیات اجرایی بررسی میکنیم.
1. الزامات نورگیری طبیعی (Natural Light)
طبق قانون، تامین نور طبیعی مستقیم برای فضاهای اصلی اقامت (اتاق خواب، نشیمن، ناهارخوری) الزامی است و استفاده از نور مصنوعی به عنوان تنها منبع روشنایی برای این فضاها اکیداً ممنوع است.
فرمول طلایی سطح شیشه (Glass Area):سطح شفاف پنجره (بدون احتساب قاب و فریم) نسبت به مساحت کف فضا باید حداقل مقادیر زیر را داشته باشد:
فضاهای اقامت و نشیمن: حداقل 1⁄8 (یکهشتم) سطح کف اتاق.
فضاهای آموزشی و اداری: معمولاً همان 1⁄8 است، مگر محاسبات مهندسی نور نیاز بیشتری را اثبات کند.
آشپزخانه: ترجیحاً باید نور مستقیم داشته باشد، اما در صورت عدم امکان، استفاده از نور غیرمستقیم (از طریق نورگیر یا فضای مجاور) مشروط به رعایت ضوابط تهویه مکانیکی قوی مجاز است.
عمق نفوذ نور:صرف وجود پنجره کافی نیست؛ نور باید به عمق اتاق برسد. اگر عمق اتاق (فاصله پنجره تا دیوار انتهایی) بیش از 7 متر باشد (یا 3 برابر ارتفاع پنجره)، آن بخش انتهایی اتاق از نظر مقررات “تاریک” محسوب شده و باید تمهیدات جداگانهای برای نورگیری آن اندیشیده شود.
2. الزامات تهویه طبیعی (Natural Ventilation)
هر فضایی که ملزم به داشتن نور طبیعی است، باید حتماً امکان تهویه طبیعی را نیز داشته باشد.
سطح بازشو (Openable Area):پنجرههای ثابت (Fix) نقش تهویه را ایفا نمیکنند. طبق مقررات:
حداقل 50٪ از سطح الزامیِ نورگیر (شیشه)، باید قابلیت باز شدن داشته باشد.
به بیان دیگر، سطح بازشوی پنجره باید حداقل معادل 1⁄16 (یکشانزدهم) مساحت کف اتاق باشد.
جریان هوا (Cross Ventilation):طراحی پلان باید به گونهای باشد که امکان کوران هوا (ورود هوای تازه از یک سو و خروج هوای مصرف شده از سوی دیگر) تا حد ممکن فراهم شود. دربهای اتاقها باید دارای بادخور پایین (Undercut) یا دریچه باشند تا گردش هوا مختل نشود.
+پارت اول
+پارت دوم
+پارت سوم
+پارت چهارم
+[پارت آخر](https://ble.ir/kasra_sazan/-6654892811695569952/1779619454691
۲